Þórlindur Kjartansson

Hjálmar Gíslason, frumkvöðull hjá Datamarket, flutti vægast sagt áhugaverðan fyrirlestur hjá Hugmyndaráðuneytinu í gær. Í raun var þetta töluverð uppljómun því honum tókst að setja fram á einstaklega skýran hátt hugmyndir sínar um fullkomið gagnsæi í viðskiptum og stjórnsýslu. Eins og ég fjallaði um í síðasta bloggi er gagnsæi einmitt ein grundvallarforsenda þess að markaðsskipulagið sé réttlátt og hagkvæmt.

Meðal þess sem kom fram hjá honum er sú staðreynd að reglur um upplýsingagjöf á markaði eru settar fyrir mörgum áratugum og miðast við tækni sem kemst ekki nálægt því sem við búum við í dag. Þetta er sambærilegt við að hraðatakmarkanir á vegum væru ennþá miðaðar við hestvagna. Nú ættu fyrirtæki nánast að geta gefið upp rauntímaupplýsingar um stöðu sína þannig að fjárfestar, starfsmenn og hugsanlega viðskiptavinir hefðu sem fullkomnastar upplýsingar um allt ástand fyrirtækisins. Þar með væri mögulegt fyrir viðkomandi aðila að taka raunverulega upplýstar ákvarðanir.

Þessar hugmyndir eru róttækar miðað við núverandi fyrirkomulag og því sem fólk hefur vanist. Líklega finnst mörgum sem rekið hafa fyrirtæki það vera óþægileg tilhugsun að hleypa hverjum sem er í allar mögulegar upplýsingar sem snúa að rekstrinum. Það eru ekki skrýtin fyrstu viðbrögð, enda gengur margt á í fyrirtækjum sem ekki er venja að bera á borð almennings. Ef öll fyrirtæki fylgdu hins vegar sambærilegum gagnsæisreglum er þó víst að venjulegt fyrirtæki, sem stendur í eðlilegum rekstri, þarf ekki að óttast hvernig hlutirnir líti út. Ef fyrirtæki óttast að skapa vantraust eða taugaveiklun með að gefa út vondar fréttir eða upplýsingar sem benda til veikleika, þá myndi slíkt lagast ef allir fylgdu sömu reglum því smám saman myndu menn venjast þeirri hugsun að öll fyrirtæki þurfa að glíma við bakslög í rekstrinum og að engin ástæða er til að fara af hjörunum yfir því. Þannig myndi færri vandamálum verða sópað undir teppi – en slík vinnubrögð eru sennilega stór hluti af þeim vanda sem kominn er upp í fjármálakerfi heimsins.

Kreppan í heiminum býður upp á tækifæri ti að skapa betra umhverfi í fyrirtækjarekstri og stjórnsýslu. Ef okkur tekst að stýra þróuninni í rétta átt þá verður hægt að byggja upp heilbrigðara efnhagslíf.

Höfundur: Þórlindur Kjartansson