Mánudagur 02.05.2011 - 20:27 - 18 ummæli

Styrkjamútan og dagforeldramútan

Guðlaugur Þór Þórðarson, þingmaður og fyrrum ráðherra Sjálfstæðisflokksins, hefur ákveðið að stefna Birni Val Gíslasyni, þingmanni VG, fyrir ummæli efnislega um að Guðlaugur Þór hefði (í styrkjamálinu stóra) þegið mútur.

Guðlaugur Þór getur sparað sér sporin og aurana, nema hann vilji endilega kasta fé á bál. Ég get svona nokkurn veginn skrifað niðurstöðu Hæstaréttar fyrirfram. Hún verður eitthvað á þessa leið:

Guðlaugur krafðist ómerkingar á tilteknum ummælum Björns, sem birtust í fjölmiðli. Hann taldi að í þeim fælust ærumeiðandi aðdróttanir um sig. Voru umrædd skrif Björns innlegg í heita þjóðfélagsumræðu og báru með sér …hvassa gagnrýni á forystumenn Sjálfstæðiflokksins, en Guðlaugur gegndi meðal annars stöðu þingmanns og fyrrum ráðherra flokksins. Hæstiréttur staðfesti niðurstöðu héraðsdóms um sýknu Björns. Taldi Hæstiréttur að ekki yrði lagt á Björn að sanna ummælin þar sem sönnunarfærslan myndi reynast honum óhæfilega erfið. Þá kom fram að Guðlaugur væri þingmaður Sjálfstæðisflokksins og hefði einnig gegnt tilteknum stöðum eftir tilnefningu flokksins. Þegar litið væri til áberandi stöðu hans innan Sjálfstæðisflokksins yrði hann að una því að um þessi tengsl væri fjallað á opinberum vettvangi og bæri að fara varlega við að hefta slíka umræðu.”

Kannski verður þarna eitthvað um leyfilega gildisdóma líka. Eins og: “…verður ekki skilið á annan veg en að það sé mat Björns, hann dragi þá ályktun að Guðlaugur Þór hafi gerst mútuþegi með því að taka við hinum óvenjuháu styrkjum. Var því hér um að ræða gildisdóm þar sem Björn lagði mat sitt á staðreyndir sem hann taldi vera fyrir hendi og fólst ekki í orðum þessum refsiverð aðdróttun samkvæmt 235. gr. og 236 gr. hegningarlaga. Voru ummæli hans ekki óviðurkvæmileg og með þeim fór stefndi ekki út fyrir mörk tjáningarfrelsis“.

En talandi um mútur. Frúin mín rakst á makalausan texta í nýrri MS-ritgerð, þar sem er að finna frásögn af meintri mjög alvarlegri spillingu hjá fyrrum leiðtoga sjálfstæðismanna í borginni, fyrrum borgarstjóra. Frásögnin kom fram í eigindlegri rannsókn meðal dagforeldra og er á þessa leið:

Allir dagforeldrarnir sem rætt var við töluðu um návígi við hið pólitíska vald og bein áhrif þess á starfsemina. Það birtist til að mynda í því fyrir nokkrum árum að, þegar Vilhjálmur Þ. Vilhjálmsson var í kjöri til oddvita Sjálfstæðiflokksins fyrir sveitarstjórnarkosningar 2006, átti hann fund með dagforeldrum. Hann lofaði hækkun á niðurgreiðslum til dagforeldra gegn því allir dagforeldrar í Félagi dagforeldra, gengju í Sjálfstæðiflokkinn og kysu hann í prófkjöri flokksins. Þegar Vilhjálmur komst í stól borgarstjóra að loknum borgarstjórnarkosningum, hækkaði hann niðurgreiðslur til dagforeldra um u.þ.b. 11 þúsund krónur miðað við 5 börn hjá dagforeldri. Eins og viðmælandi C sagði „þegar Villi hækkaði þetta bara með einu pennastriki“. Þessa hækkun hafi síðustu meirihlutar í borginni verið að klípa af“.

Ritgerðina má lesa á slóð Skemmu:

http://skemman.is/stream/get/1946/7256/19425/1/Börnin_í_borginni.pdf

Nú spyr ég: Eru dagforeldrarnir að ljúga eða færa í stílinn? Er ritgerðarhöfundurinn að búa söguna til? Sagði og gerði Vilhjálmur þetta? Svo mikið er víst að þessar meintu mútur eru nú í skjalfestri háskólaritgerð. Fer Vilhjálmur í mál? Þarna er frásögn af beinum og ótvíræðum mútum: Þið gangið í flokkinn og kjósið mig, en ég hækka greiðslur til ykkar (á kostnað borgarbúa). Í máli Guðlaugs Þórs er hins vegar mjög óljós notkun á orðinu mútur, sem allt eins má skilja á þann óeiginlega hátt sem algengur er í máli manna – mútur innan gæsalappa. Villi gæti hugsanlega unnið ærumeiðingarmál, ef hann er saklaus og finnur ábyrgan aðila (hver?). Guðlaugur Þór tapar sínu máli glæsilega.

Ekki veit ég hvort frásögn dagforeldranna er rétt, en hitt veit ég að það er með ólíkindum hversu léttilega meint tilboð virðist eiga að hafa verið sjálfsagt. Eru dagforeldrar svona tilkippilegir eða “náttúrulega” hægrisinnaðir?

Og tóku þeir mútunni? Gengu þeir í flokkinn og kusu í prófkjöri sinn mann, upp til hópa, allir í röð? Og fengu greiðsluhækkunina fyrir sem “síðustu meirihlutar í borginni (hafa) verið að klípa af”?

Flokkar: Stjórnmál og samfélag · Viðskipti og fjármál

«
»

Ummæli (18)

  • Grétar Thor Ólafsson

    Þetta er eflaust í fyrsta og eina skipti í íslenskri stjórnmálasögu að stjórnmálamaður lofar styrkjum eða sporslum fyrir atkvæði. Riiiiiight.

    Þetta hefur löngum verið stundað, fyrirgreiðslupólitík af alls kyns toga, með ýmsum birtingamyndum. Jarðgöng, byggðakvóti, landbúnaðarstyrkir…. listinn er langur.

    Ef þetta eru mútur þá eru mútur í raun mjög virkur þáttur í íslenskri pólitík. Eru enn mikill þáttur í pólitíkinni.

    Nýja Ísland?

  • Halla Sverrisdóttir

    Mér finnst þessi fullyrðing, höfð eftir (einum? tveimur? öllum þremur) viðmælanda sem ekki er nafngreindur, sett fram á nokkuð kæruleysislegan hátt af ritgerðarhöfundi. Ég get engan veginn lagt mat á líklegt sannleiksgildi hennar og finnst að í akademískri háskólaritgerð, hvað þá á meistarastigi, eigi ritgerðarhöfundur annað hvort að fara út í frekari heimildaöflun til að kanna sannleiksgildi fullyrðingarinnar, setja hana fram með þeim fyrirvara að hún sé ekki studd öðrum heimildum en munnlegri frásögn (eins?) viðmælanda og kunni að vera túlkun hans eða hennar, eða hreinlega sleppa þessu úr ritgerðinni. Eins og þetta stendur í ritgerðinni virðist þetta munnmælasaga sem er samt sem áður sett fram sem viðtekin staðreynd og innihald “sögunnar” er of alvarlegt til að mér þyki við hæfi að setja það fram á þennan hátt í akademískri ritgerð. Þetta er fullyrðing sem enginn blaðamaður myndi voga sér að setja fram án þess að bæði vísa í ákveðna, tiltekna heimild fyrir henni (það er ekki einu sinni ljóst hver dagforeldranna þriggja sem ritgerðarhöfundur tók viðtöl við er heimild fyrir fullyrðingunni) og helst ræða einnig við, eða reyna að ræða við þann sem ásökunin beinist að.

    Þarna hefði leiðbeinandi meistaranemans átt að gera meiri kröfur um heimildavinnu, finnst mér. Annars virkar þessi grafalvarlega ásökun sem hver önnur kjaftasaga.

  • @Halla Sverrisdóttir
    Hvernig er hægt að setja þetta fram á annan hátt en orðrétt eftir viðmælanda? Slakaðu á með að fullyrða um hluti sem þú hefur ekki hugmynd um.

  • Það er alveg hárrétt að það er æði sérkennilegt að sjá framsetninguna á þessu í meistara-ritgerð, bæði að borgarstjórinn verðandi eigi að hafa boðið þetta og eins hitt, sem er óhjákvæmileg ályktun, að dagforeldrarnir hafi að því er virðist samþykkt og staðið við sinn hluta.

    Það má vissulega rökræða hvort um mútur sé að ræða eða “venjulega” gamaldags íslenska fyrirgreiðslupólitík. En orðið spilling ætti ekki að vera undanskilið hér, ef satt er. Gakktu í flokkinn minn og studdu mig í prófkjöri og ég launa ykkur með greiðslum úr borgarsjóði. Sagt af dagforeldrum í meistararitgerð, kvittað upp á af akademískum leiðbeinanda.

  • Halla Sverrisdóttir

    Ég er búin að kíkja á ritgerðina og sé ekkert í henni sem bendir til að það sem haft er eftir viðmælanda sé staðfest á neinn hátt af þriðja aðila. Athugasemd mín beinist ekki að því að þetta sé haft orðrétt eftir viðmælanda heldur því að þau ummæli viðmælanda séu sett fram sem staðfest staðreynd, án þess að það sé tekið til greina að þau kunni að vera persónuleg túlkun eða upplifun viðmælanda. Þar sem þarna er um að ræða mjög alvarlega ásökun, bæði gagnvart þáv. borgarstjóra og gagnvart Félagi dagforeldra, finnst mér það vafasamt. Ég veit ekki alveg hvað ég var að fullyrða um hluti sem ég hef ekki hugmynd um, þetta er nú bara mín skoðun eftir að hafa skoðað ritgerðina og það hvernig fullyrðingin er sett fram . Í þeirri skoðun minni felst ekkert mat á því hvort það sem þarna er fullyrt sé líklega rétt eða mat á ritgerðarhöfundi sem slíkum. Þetta er bara spurning um akademísk vinnubrögð.

  • Grétar Thor Ólafsson

    Nú vill Villi meina að höfundur ritgerðarinnar hafi ekki haft samband við sig. Er þessi höfundur kannski fréttamaður hjá DV í dag? Þar eru svona vinnubrögð tíðkuð. Skjóta og spyrja aldrei.

    Einnig er þess vert að minnast að um var að ræða NIÐURGREIÐSLU til dagforeldra. Þetta var gert á sama tíma og borgin var að auka niðurgreiðslur í leikskólum, foreldrar s.s. borguðu minna og borgin meira. Þarna var borgin að koma til móts við þá foreldra sem voru með börn sín hjá dagforeldrum, s.s. auka niðurgreiðslu, foreldrum til hagsbóta.
    Þess ber að geta að ég var með barn hjá dagforeldri á þessum tíma og þessi aukna niðurgreiðsla fór beint í vasann hjá dagforeldrinu. Mánaðarlega gjaldið lækkaði ekki um eina einustu krónu.

    Þáverandi formaður leikskólaráðs, Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir:
    http://thorbjorghelga.blog.is/blog/thorbjorghelga/month/2006/12/

    Stjórn Barnavistunar, félags dagforeldra:
    http://visir.is/felag-dagforeldra-hvetur-dagforeldra-til-ad-nyta-nidurgreidslur-borgarinnar-til-ad-haekka-laun-sin/article/200660103074

    Svo er verið að kenna Villa um að hafa verið spilltur í þessu máli….. Í þessu máli er í það minnsta til borðleggjandi heimildir um óheilindi félags dagforeldra gagnvart útsvarsgreiðendum og forsendum hækkandi niðurgreiðslu.

  • Grein mín fjallar um meint meiðyrði vegna ásakana um mútur. Ég er ekki að fella dóma, heldur bera saman Guðlaugs-mál og Vilhjálms-mál. Orðin sem Guðlaugi sárna féllu í pólitískri umræðu milli opinberra persóna, þar sem tjáningarfrelsið leyfir ýmislegt. Orðin sem Vilhjálmi væntanlega sárna falla til í akademískri ritgerð, að því er virðist höfð eftir fleiri en einu dagforeldri, en eru örugglega illa staðfestanleg, nema fram komi staðfestir vitnisburðir um orðin og þá líka þann meinta gjörning að dagforeldrar hafi í stórum stíl gengið í Sjálfstæðisflokkinn til að kjósa Vilhjálm í prófkjöri. Verður hann sem opinber persóna í pólitískri orðræðu að sætta sig við slík orð eða getur hann fengið þau dæmd dauð og ómerk?

  • Er umfjöllunarefni ritgerðarinnar “Spilling í borginni”? Ritgerðin bendir á og fjallar um kerfisvanda í stjórn Reykjavíkurborgar og það eina sem sófaspekingarnir og sjálfskipaðir krossfarar réttlætis – bloggararnir – sjá út úr þessu er meint spilling og mútur frá gömlum pólitíkus til hagsmunahóps. Draga svo háskólanema í drulluna með sér að velta sér upp úr til þess eins að viðhalda áhuga lesenda sinna á annars takmörkuðu umfjöllunarefni. Höfundur fullyrðir ekkert um meintar mútur líkt og þið haldið fram, heldur miðlar orðum viðmælanda. Höfundur er ekki blaðamaður – eða það hefur alla vega ekkert þess efnis komið fram – svo ég skil ekki hvers vegna hann hefði átt að sannreyna svörin þar sem þau eru ekki þungamiðja umfjöllunarefnisins auk þess ekki skrifuð fyrir fjölmiðil. Kemur höfundur eitthvað að meintum mútumálum í niðurstöðum sínum? Hættiði að búa til fréttir úr engu og sverta mannorð fólks sem er að reyna að mennta sig.
    Friðrik ætti bara að skammast sín fyrir að draga nafn höfundar inn í sínar eigin ásakanir og dylgjur. Sjálfur fer hann hamförum í “dómnum” sem hann hefur samið fyrirfram til að spara Guðlaugi Þór “sporin og aurana”. Hvað er það annað en fullyrðingar og ásakanir? Farðu varlega með grjótið inni í glerhúsinu.
    …og eitt í viðbót… það heitir “eigindleg rannsókn”.

  • “Friðrik ætti bara að skammast sín fyrir að draga nafn höfundar inn í sínar eigin ásakanir og dylgjur”. Kjaftæði. Ég nefni höfundinn ekki á nafn. Og ég var ekki fyrstur til að vekja athygli á viðkomandi orðum ritgerðarinnar.

    Er ég að dæma í máli Guðlaugs Þórs? Ég er að segja mína skoðun á líklegri niðurstöðu út frá gefnum fordæmum dómstóla. Textinn sem ég nota til þess er staðfærð útgáfa af niðurstöðunni í meiðyrðamáli Kjartans Gunnarssonar gegn Sigurði G. Guðjónssyni. Og um gildisdóma miðað við reynsluna af eigin meiðyrðamáli fyrir dómi.

    Þakka þér fyrir að benda mér á stafsetningavilluna í “eigindlegri”, “steik.is”. Búinn að laga það. En af hverju tjáir “steik.is” sig ekki undir nafni?

  • Nei, auðvitað… setur bara tengil á ritgerðina og firrar þig þannig ábyrgð. Smekklegt.

    Varla hefur þetta verið stafsetningarvilla. “Eyginleg rannsókn” hefði verið stafsetningarvilla. Ég gruna hins vegar takmarkaða þekkingu á félagsrannsóknum hjá höfundi?

    Steikin hefur lítinn áhuga á að tengja nafn sitt við þær árásir sem viðgangast hér, en finnur sig hins vegar knúna til að tjá sig um þessa.

  • “…þær árásir sem viðgangast hér”. Heyr á endemi! Hér skrifa ég pistil, undir nafni og ber ábyrgð. Vitna til fræðilegrar ritgerðar sem opin er almenningi, sem skrifuð er út frá fræðilegum viðmiðunum og sem kvittað er upp á af fræðilegum leiðbeinanda. Að reyna að halda því fram að ég sé að draga viðkomandi nemanda í eitthvert svað er rakalaust bull.

    “Eiginleg” í stað “eigindleg” er augljós stafsetningarvilla og að halda öðru fram er út í hött. Ég veit hvað felst í megindlegum og eigindlegum rannsóknum. Ég hef reynslu af “félagsrannsóknum”.

    Leyfi mér að minna á orð mín í kassanum “um höfund” á forsíðu boggsins: “Athugasemdir ber að skrifa undir fullu nafni. Nafnlausar athugasemdir verða þó ekki fjarlægðar nema um skítkast og annan dónaskap sé að ræða”.

  • Ágætt að hafa þetta með hér:

    “Pressan bar ummælin undir Vilhjálm.

    Höfundur ritgerðarinnar hafði ekki samband við mig, segir hann.

    Þegar félagi minn hringdi í mig í gærkvöld og sagði mér frá þessu sagði ég bara: „Ertu að djóka í mér? Kanntu annan betri?“ Ég á ekki til orð yfir þetta. Hvaða viti borinn stjórnmálamaður hefði sagt svona? Þetta er fjarstæðukennt bull. Ég hef í mesta lagi sagt við fólk að ég myndi skoða mál þess ef svo vel vildi til að ég gæti leyst úr vandanum. Mér hefur frekar verið legið á hálsi fyrir að vera sparsamur á loforð. Ég hef aldrei talað svona og hækkaði ekki neitt með einu pennastriki.

    Vilhjálmur furðar sig á því að ummæli eins og þessi rati í meistaraprófsritgerð við virta menntastofnun án þess að sannleiksgildið sé athugað. Bæði séu þau meiðandi og í raun svo ótrúleg að full ástæða hefði verið til að kanna þau nánar.

    Að stjórnmálamaður lofi heilli stétt úrbótum gegn því að hún gangi í einn flokk, þetta er bara svo heimskulegt, fólki úr hinum og þessum stjórnmálaflokkum. Geta menn ímyndað sér að þetta hefði legið í þagnargildi í öll þessi ár ef satt væri? Þetta hefði orðið frétt eins og skot.

    Vilhjálmur segir að þetta minni sig helst á rangar upplýsingar í bók Jóns F. Thoroddsen um íslenska efnahagsundrið um að hann hefði flogið í einkaþotu Björgólfs Guðmundssonar í aðdraganda bankahrunsins.

    Ég hef aldrei upp í einkaþotu stigið á ævinni. Sá höfundur bað mig þó afsökunar.”
    http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/fyrrverandi-borgarstjori-ertu-ad-djoka-i-mer—fjarstaedukennd-fullyrding-i-haskolaritgerd

  • Mér gæti ekki verið meira sama um hvað Vilhjálmur sagði á þessum fundi né við þennan blaðamann. Það sem ég er að reyna að benda á er að þú hefur tekið það upp á þína arma að búa til slúðurfrétt úr engu. Slíta orð í meistararitgerð úr samhengi og væna háskólanema um áróður og meiðyrði.

    Því miður er þér augljóslega alveg sama um efni ritgerðarinnar sem er svo miklu stærra og merkilegra en þessi mútu-slúðurfrétt sem þú hefur ákveðið að blása upp. En jú, orð eins og “mútur” og “spilling” gefa þér miklu fleiri smelli á bloggið þitt og umtal en nokkurn tímann “umboðsvandi í Reykjavíkurborg”. Verði þér af því.

    Ég verð hins vegar að hryggja þig með að hvorugur stærri vefmiðlanna hefur haft áhuga á þessari rannsóknarblaðamennsku þinni, heldur aðeins Pressan og Eyjan og segir það meira en nokkur orð um hversu merkileg hún er.

    Iðkaðu stjórnarskrárbundið tjáningarfrelsi þitt á eigin kostnað en ekki annarra.

  • “…þú hefur tekið það upp á þína arma að búa til slúðurfrétt úr engu”. Rangt. Ég hef enga frétt skrifað. Ég skrifaði persónulega blogg-færslu um mál sem eru til umræðu. Ekki upp úr engu, heldur annars vegar fyrirhugaðri stefnu og hins vegar meistararitgerð.
    Ég iðka ekki tjáningarfrelsi mitt á kostnað annarra. Ég ábyrgist eigin orð. Ef ég fer út fyrir mörkin þá er ég látinn borga fyrir það.

  • Og setja þetta inn líka, splunkunýtt, þar sem höfundur ritgerðarinnar stendur við sitt og segir 3 dagforeldra vera heimildarmenn (“þeir hafi allir skilið frambjóðandann Vilhjálm Þ. Vilhjálmsson eins”):

    “Tinna Björg Sigurðardóttir stjórnmálafræðingur, höfundur meistaraprófsritgerðar með umdeildum ummælum um fyrrverandi borgarstjóra, segist hafa eftir þremur dagforeldrum að hann hafi lofað umbótum gegn stuðningi í prófkjöri.

    Eins og fram hefur komið á Pressunni er Vilhjálmur Þ. Vilhjálmsson allt annað en hress með þau ummæli í lokaritgerð Tinnu til meistaraprófs í viðskiptafræði við HÍ að hann hafi lofað hækkun á niðurgreiðslum til daggæsluforeldra gegn því að allir dagforeldrar í Félagi dagforeldra gengju í Sjálfstæðiflokkinn og kysu hann í prófkjöri flokksins.

    Tinna segir við Pressuna að hún sé vonsvikin yfir því að aðalmál ritgerðarinnar, umönnun barna í Reykjavík, njóti ekki athygli heldur algert aukaatriði.

    Ég kalla þetta ekki mútur heldur bara kosningaloforð,

    segir hún í samtali við Pressuna með skírskotun í umræðuna þar sem málið hefur borið á góma í tengslum við væntanleg málaferli milli þingmannanna Guðlaugs Þórs Þórðarsonar og Björns Vals Gíslasonar.

    Enda var það loforðið efnt. Hækkunin kom til framkvæmda eftir að Vilhjálmur var kjörinn.

    Tinna segist hafa frásögnina eftir þremur dagforeldrum – þótt hún vitni bara beint í einn þeirra, sem hún kallar C – og þeir hafi allir skilið frambjóðandann Vilhjálm Þ. Vilhjálmsson eins.

    Nú er orðið langt síðan, þetta var 2006, og ef til vill margt breyst. Ég hef ekki haft neina ástæðu til að véfengja þessa aðila sem ég talaði við og ber fullt traust til þeirra. Ég vona að þetta gangi yfir fljótt”.

    http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/stjornmalafraedingur-thrir-dagforeldrar-stadfestu-kosningaloford-vilhjalms—auk-thess-var-thad-efnt

  • Og vegna þess að höfundur ritgerðarinnar kvartar yfir því að “aukaatriði” er gert að aðalatriði finnst mér rétt að vitna í texta úr niðurstöðum ritgerðarinnar:

    “…virðist sem niðurgreiðslukerfi borgarinnar, sem er ætlað að koma til
    móts við kostnað foreldra við daggæslu barna sinna í heimahúsum, veiti borgini ákveðið vald. Valdið þrífst í skjóli fyrirkomulags niðurgreiðslnanna sem fara beint til dagforeldranna sjálfra í stað þess að fara til foreldra barnanna. Með þessu móti getur borgin beitt niðurgreiðslunum til breytinga á rekstarumhverfi dagforeldra í borginni.

    Samkvæmt viðtölum við dagforeldra telja þeir borgina vega að starfsöryggi sínu og rekstargrundvelli með beitingu niðurgreiðslnanna. Pólitískir hagmunir ráði för vegna aukinnar kröfu um hagræðingu og sparnað í stjórnsýslu og vegna niðurgreiðslna sem tengjast daggæslu barna í heimahúsum. Dagforeldrar séu sjálfstætt starfandi atvinnurekendur og hlutverk borgarinnar sé aðeins að sjá um leyfisveitingar og eftirlit”.

  • Upplýstu nú fróðleiksþyrsta lesendur þína um hvernig þú túlkar þessi ummæli höfundar, í stað þess að fleygja þessu hingað inn án athugasemda.

    Já, ég myndi telja gamalt kosningaloforð vera aukaatriði í þessu samhengi. Aðalatriðið er stjórnsýslan (umboðsvandinn) í borginni og hvernig hægt er að beita henni óeðlilega eins og nefnt er í textanum.

Rita ummæli

Kæfuvörn:   Hver er summan af einum og sex? Svar: