Þriðjudagur 31.12.2013 - 10:38 - FB ummæli ()

Flökkugjöfin – Áramótagrein

I.

Þessi setning er höfð eftir góðum manni, hljómar eins og klisja en í henni eru djúp hyggindi: Stjórnmál eiga að snúast um framtíðina.

Þetta þýðir að stjórnmál eiga ekki að snúast um uppgjör við fortíðina, eins og þau gera alltof oft. Um það hver hafði rétt fyrir sér og hver rangt. Þau eiga heldur ekki að snúast um sífelld viðbrögð við því sem gerist í núinu. Í stjórnmálum eigum við að búa í haginn. Taka ákvarðanir sem skila ríkri uppskeru. Að hugsa ekki í árum, en öldum, eins og Klettafjallaskáldið orðaði það. Um það eiga stjórnmál að snúast.  Koma í veg fyrir hrun. Ekki bara bregðast við því.

Þess vegna heitir stjórnmálaflið sem við stofnuðum Björt framtíð.  Okkur er nokk sama um gamlar deilur, gamla flokka og gamlar átakahefðir á þingi.  Viðfangsefni okkar er 21.öldin. Framtíðin. Hvaða ákvarðanir er best að taka í dag svo að fólki líði betur á morgun?

Fyrir þá sem vilja helst bara hugsa um daginn í dag og finnst framtíðin vera of langt í burtu eru einkum þrjár ástæður til þess að vera þó sammála þessari nálgun:1) Ef ákvarðanir gærdagsins hefðu alltaf verið teknar með þessu hugarfari kæmi það okkur til góða í dag. 2) Trú á framtíðina, bjartsýni og góðar horfur leysir kraft úr læðingi sem bætir samfélagið hér og nú.  3) Mörg eigum við börn. Ákvarðanir okkar núna skipta máli fyrir þau fullorðin.

II.

 Björt framtíð starfar undir merkjum frjálslyndis. Græn gildi og mannréttindi eru okkur hjartans mál. Hér eru nokkur áríðandi verkefni af okkar sjónarhóli:

– Það þarf að sá fleiri fræjum í atvinnulífinu sem síðar verða spennandi alþjóðleg störf. Þess vegna hefur Björt framtíð lagt mikla áherslu á fjárfestingar í menntun, nýsköpun, rannsóknum, tækniþróun og alls konar skapandi greinum. Svoleiðis skilar sér, í frjórra mannlífi, betri horfum og meiri tekjum. Það er margsannað.

– Við þurfum auknar tekjur, til þess að greiða niður sameiginlegar skuldir, til þess að lækka álögur á fólk, til þess að fara í nauðsynleg viðhalds- og uppbyggingarverkefni.  Kraftmikið atvinnulíf í opnu markaðshagkerfi skiptir hér mestu máli en fleira þarf að koma til: Við eigum ekki að leigja auðlindir okkar á spottprís. Útgerðir þurfa að borga sanngjarnt verð fyrir veiðiréttinn, ferðamenn fyrir að njóta náttúrunnar og erlend stórfyrirtæki þurfa að borga fyrir orkuna. Virkjum lítið fyrir mikið, segjum við, fremur en mikið fyrir lítið.  Pössum upp á verðmæti okkar.

– Við þurfum öryggi.  Heilbrigðiskerfið, skólarnir, fjarskiptin, vegirnir, löggæslan. Allt þetta þarf að vera traust og varanlegt. Þess vegna hefur Björt framtíð sagt að það þurfi róttæka uppstokkun í ríkisrekstrinum og betri nýtingu fjármuna, hæfileika og tíma í þágu þess sem skiptir mestu máli. Það mun skila sér.

– Við þurfum að opna landið, ekki loka því. Í samvinnu sjálfstæðra ríkja í Evrópu getur Ísland orðið fullburða þátttakandi með aðgangi að stórum markaði, stöðugum gjaldmiðli og framsæknu samstarfi um mannréttindi, umhverfismál og lýðræðisleg gildi. Björt framtíð vill klára viðræðurnar við ESB og leyfa þjóðinni að kjósa um samninginn.

– Við þurfum stöðugt efnahagslíf til framtíðar. Það lækkar vexti og gerir verðtryggð lán óþörf, eykur kaupmátt og lækkar verðlag. Sumir vilja leiðrétta forsendubresti. Við viljum leiðrétta forsendurnar. Það er langstærsta hagsmunamálið fyrir heimilin. Stöðugleikinn kemur með meiri ábyrgð og aga í bókhaldi ríkisins og heimilanna, meiri útflutningstekjum og síðast en ekki síst: Gjaldmiðli sem er stöðugur án hafta.

– Við þurfum frelsi, frið og mannréttindi. Þetta er ekki innantómt hjal. Hópar fólks, eins og t.d. fatlað fólk, búa við stórskert mannréttindi. Það er ekki björt framtíð.  Jafnrétti kynjanna er líka lúmst viðfangsefni, stórt og yfirgripsmikið sem má ekki gleymast. Í þessu þarf Ísland að standa sig og vera jafnframt boðberi friðar, frelsis og mannréttinda annars staðar.

III.

Já, og stjórnmálin þurfa að batna. Það er forsenda skynsamlegra ákvarðana, sem er forsenda framfara. Þetta viðfangsefni hefur Björt framtíð sett á oddinn. Við viljum tileinka okkur sanngirni og yfirvegun. Við viljum vera málefnaleg.  Við viljum samráð, sem er ekki sprottið af málþófi á þingi heldur af því að samráð er gott og nauðsynlegt, til þess að ákvarðanir batni.  Sumir segja að við viljum að öll dýrin í skóginum séu vinir. Það er ekki rétt.  Við segjum hins vegar: Stjórnmál eru vettvangur fólks með ólíkar skoðanir. Reynum að nýta það sem kost, en ekki ókost. Ólík sýn er útgangspunkturinn, ekki sjúkdómur. Þetta þýðir t.d. að rökstudd gagnrýni á stjórnarmeirihlutann er eðlileg og nauðsynleg. Vík ég nú að henni.

IV.

Mér finnst eins og hlé hafi verið gert á flestu, undanfarið, er varðar skipulega viðleitni til þess að hugsa um morgundaginn. Við lifum á tímum þar sem eitt stærsta pólitíska málið kallast Leiðréttingin, sem er 150 milljarða viðbragð við því sem gerðist 2008. Semsagt: Stjórnmál fortíðarinnar.  Og það sem verra er: Að mestu fjármagnað með auknum byrgðum í framtíðinni. Peningar sem annars gætu nýst til að greiða niður opinberar skuldir, til arðbærra fjárfestinga og til nauðsynlegrar uppbyggingar, t.d. í heilbrigðiskerfinu, sem verður ekki frestað mikið lengur, munu renna í þetta verkefni.  Óumflýjanlegri fjárþörf til annarra hluta verður því að mæta öðruvísi, kannski með frekari niðurskurði til þróunarmála, heilbrigðismála, menntamála og nýsköpunar. Kannski hærri sköttum. Hver veit? Semsagt: Auknar byrgðar í framtíðinni.

Björt framtíð myndi ekki gera þetta svona. Við myndum einbeita okkur að því að hjálpa þeim heimilum sem virkilega þurfa aðstoð, bæði þeim sem skulda og þeim sem eru á leigumarkaði. Þar fyrir utan myndum við einbeita okkur að því að laga grundvöll allra heimila, bæta kjör, lækka verðlag og lækka vexti til langs tíma.  Ótal greiningar hafa verið gerðar á undanförnum árum á sóknarfærum Íslendinga, á því hvernig hægt er að bæta grundvöllinn. Á þeirri vinnu myndum við byggja.

Ég veit að á þingi, innan allra flokka, er fólk sem hugsar svona líka. Við munum halda áfram að leita samstarfs við það fólk — um að taka margar litlar og stórar ákvarðanir sem skila sér í betra mannlífi og bjartari horfum.

V.

 Einhvern tímann í aðventunni pakkaði kona í Reykjavík inn lítilli gjöf. Hún lét fyrsta fólkið sem kom í heimsókn til hennar með gjafir undir hennar tré fá þessa gjöf, með þeim orðum að það fólk skyldi láta næsta fólk sem kæmi til þeirra í heimsókn fá gjöfina, og þannig áfram, frá fjölskyldu til fjölskyldu. Sú fjölskylda sem stóð með gjöfina í höndum kl sex á aðfangadag mátti opna hana.

Þetta var svokölluð flökkugjöf.  Kannski er þetta gamall siður frá heimalandi konunnar, Thailandi. Ég veit það ekki. Hann er nýr fyrir mér. Um stundarsakir var gjöfin á mínu heimili. Svo komu gestir. Þá fór gjöfin í þeirra hendur. Allt var þetta okkur öllum til mikillar gleði og ánægju.

Þessi kona sendi gjöf út í samfélagið. Óeigingjarna gleði inn á heimili alls konar fólks. Hún pakkaði inn fallegum hlut í dag sem einhver annar naut á morgun. Þannig eiga góð stjórnmál að vera.

(Birtist líka sem áramótagrein í Mogga)

Gleðilegt ár!

Flokkar: Óflokkað

«

Facebook ummæli

Vinsamlegast athugið:
Ummæli eru á ábyrgð þeirra sem þau skrifa. Eyjan áskilur sér þó rétt til að fjarlægja óviðeigandi og meiðandi ummæli.
Tilkynna má óviðeigandi ummæli í netfangið ritstjorn@eyjan.is

Eyjan Media ehf. - Kringlunni 4-12, Reykjavík - eyjan(hjá)eyjan.is