Miðvikudagur 19.10.2016 - 13:14 - Rita ummæli

Þúsundir Leiguheimila á næstu árum

Fyrsti umsóknarfresturinn vegna Leiguheimilanna í nýju almennu íbúðakerfi rann út þann 15. október.  Nýja kerfið fer vel á stað því fjór­tán aðilar sóttu um stofn­fram­lög úr rík­is­sjóði til bygg­ing­ar eða kaupa á 571 íbúð sem ætlað er að slá á hús­næðis­vanda tekju­lægri ein­stak­linga og milli­tekju­hópa.

Íbúðalánasjóður mun kanna hvar þörfin fyrir hagkvæmt leiguhúsnæði er mest og úthluta svo á næstu vikum allt að 1,5 milljörðum króna til verkefnisins.  Fyrstu Leiguheimilin ættu þá að geta farið í byggingu strax að lokinni úthlutun og er áætlað að fyrstu íbú­arn­ir geti flutt inn strax næsta ári.

Leigu­heim­ili er nýr val­kost­ur sem byggir á norrænum fyrirmyndum og  var komið á með frum­varpi mínu um al­menn­ar íbúðir. Leigu­heim­il­in fela í sér að fé­laga­sam­tök, sveit­ar­fé­lög og lögaðilar sem upp­fylla ákveðin skil­yrði fá stuðning hins op­in­bera til að standa að upp­bygg­ingu leigu­hús­næðis.  Þar munu íbú­ar öðlast rétt til ör­uggr­ar lang­tíma­leigu, en greiðslur verða að meðaltali 20-30% lægri en markaðsleiga er í dag.

Í sum­um til­fell­um geti hús­næðis­kostnaður leigj­enda, að teknu til­liti til hús­næðis­bóta, jafn­vel orðið allt að helm­ingi lægri en nú er. Til að geta sótt um Leigu­heim­ili þurfa tekj­ur heim­il­is­fólks að vera und­ir skil­greind­um tekju-og eigna­mörk­um sem eru yfir meðal­tekj­um nokk­urra hópa, s.s. ungs fólks, eldri borg­ara og fleiri hópa.

Aukið framboð af húsnæði mun svo koma öllum heimilum til góða til að draga úr þrýstingi á húsnæðismarkaði og fjölga valkostum.

Hvernig ætli Leiguheimilin muni svo líta út?

Hér má sjá nokkrar erlendar fyrirmyndir.

WHA14_810_FINLAND3

 

Sophienborg_BO

BB_2

 

BB_3

Vilderose_gotumynd

Sem og eina uppáhalds innlenda fyrirmynd, – gömlu Verkamannabústaðirnir við Hringbraut 🙂

Framhlid_Verkamannabustadir

Flokkar: Óflokkað

Mánudagur 17.10.2016 - 12:50 - Rita ummæli

25% skattur í þágu millistéttarinnar.

Leiðréttingin var í þágu almenns launafólks, heimilanna í landinu. Nú höldum við framsóknarmenn áfram á sömu braut að draga úr byrðum millitekjufólks með betra og einfaldara skattkerfi.
Við erum sannfærð um að þetta sé hægt. Hugmyndir í þessa veru hafa meðal annars komið fram hjá Verkefnisstjórn Samráðsvettvangs um aukna hagsæld og Alþjóðagjaldeyrissjóðnum. Við viljum byggja á hugmyndafræðinni og tryggja það að afraksturinn falli millitekjuhópum í skaut.
Hugmyndir verkefnisstjórnar Samráðsvettvangs um aukna hagsæld
• Tvö tekjuskattsþrep 25% og 43%, í þágu meginþorra launafólks.
• Einstaklingsframtöl – samsköttun hætt.
• Barnabætur 450 þús. kr. á ári á hvert barn, upp að þremur. börnum, með 12% skerðingu og fylgja barninu.
• Vaxtabótum breytt og húsnæðisstuðningi beint til tekjulægri heimila.
• Stuðningur við að eignast heimili á að gerast utan skattkerfis,til dæmis með úrræðinu Fyrsta fasteign, Leiguheimilum og breyttu námslánakerfi.
Framsókn fyrir fólkið.

Flokkar: Óflokkað

Sunnudagur 16.10.2016 - 17:59 - 1 ummæli

Stöðugleiki og styrk stjórn áfram

Það gengur vel á Íslandi.  Stöðugleiki og styrk efnahagsstjórn hefur einkennt kjörtímabilið.  Við framsóknarmenn viljum tryggja að svo verði áfram.  Í dag kynntu Sigurður Ingi og Lilja Dögg okkar helstu áherslumál fyrir næsta kjörtímabil, sem öll byggjast á hinum mikla árangri sem náðst hefur í stjórn landsins.

Lækkum skatta á 80% launafólks.

Við ætlum að halda áfram að efla millistéttina á Íslandi, heimilin í landinu.  Lækka þarf skatt á meginþorra launafólks í samræmi við umbótatillögur Verkefnisstjórnar um breytingar og umbætur á skattkerfinu.  Þar má helst nefna 25% skattahlutfall í neðra skattþrepinu og útgreiðanlegan persónuafslátt.

Hjálpum ungu fólki að eignast heimili.

Lækka þarf vexti.  Endurskoða þarf peningastefnuna og tryggja að fjármálakerfið vinni með samfélaginu og fyrir það.  Engin ofurlaun eða ofurbónusa og raunvextir verða að endurspegla breyttan efnahagslegan veruleika á Íslandi.  Við ætlum að aðstoða ungt fólk með úrræðinu Fyrsta fasteign og með fjölgun Leiguheimila þannig að öll heimili búi við húsnæðisöryggi.  Hluti námslána verði styrkur og hægt verði að fresta afborgun námslána við kaup á Fyrstu fasteign í allt að 5 ár.

Eflum velferðina, fyrir alla.

Halda þarf áfram að efla velferðarkerfið.  Lágmarkslífeyrir aldraðra verði 300 þúsund krónur á mánuði og fylgi lágmarkslaunum á almennum vinnumarkaði. Tannlækningar aldraðra verði gjaldfrjálsar og hjúkrunarrýmum fjölgað um allt land.  Fæðingarorlof verði 12 mánuðir og greiðsluþak hækkað í 600 þúsund krónur, barnabætur hækkaðar og barnaföt verði án virðisaukaskatts.

Við vitum að framtíðin er björt ef rétt verður á mál­um haldið. Þar skipt­ir stöðug­leiki og festa mestu máli.  Þess vegna erum við tilbúin að starfa með öllum þeim stjórnmálaflokkum að loknum kosningum sem láta sig félagshyggju og jöfnuð varða og eru tilbúnir til að varðveita nauðsynlegan stöðugleika í íslensku atvinnu- og efnahagslífi.

Okkar er valið 🙂

 

 

Flokkar: Óflokkað

Mánudagur 10.10.2016 - 06:55 - 3 ummæli

Bættur hagur lífeyrisþega

Hér eru nokkur dæmi um áhrif þeirra breytinga sem lagðar eru til um almannatryggingar í þágu lífeyrisþega:

Dæmi 1 af 3 um áhrif nýrra laga um almannatryggingar á eldri borgara:

Einstaklingur með 50.000 í lífeyristekjur og 50.000 í aðrar tekjur.

Almannatryggingar nú: 166.680 kr, samtals 266.680 kr.
Alm.tr. 1. janúar 2017: 237.325 kr, samtals 337.325 kr.
Alm.tr. 1. janúar 2018: 257.325 kr, samtals 357.325 kr.

Dæmi 2 af 3 um áhrif nýrra laga um almannatryggingar á eldri borgara:

Einstaklingur með 150.000 í lífeyristekjur.

Almannatryggingar nú: 141.855 kr, samtals 291.855 kr.
Alm.tr. 1. janúar 2017: 208.875 kr, samtals 358.875 kr.
Alm.tr. 1. janúar 2018: 228.875 kr, samtals 378.875 kr.

Dæmi 3 af 3 um áhrif nýrra laga um almannatryggingar á eldri borgara:

Einstaklingur sem eingöngu fær ellilífeyri frá almannatryggingum .

Almannatryggingar nú: 246.902 kr.
Alm.tr. 1. janúar 2017: 280.000 kr.
Alm.tr. 1. janúar 2018: 300.000 kr.

Þessar tölur eru fyrir skatta. Á næstunni verður sett upp reiknivél hjá TR þar sem allir geta reiknað út hvernig breytingarnar koma út fyrir þá.

Allt þetta kjörtímabil höfum við barist fyrir lægri skuldum og hærri launum.

Þess vegna ályktuðu við á 33. flokksþingi framsóknarmanna: „Framsóknarflokkurinn styður baráttu láglaunafólks fyrir bættum kjörum. Á liðnum árum hefur almenningur tekið á sig byrðar en nú hefur rofað til í efnahagsmálum þjóðarinnar. Tillögur um 300 þúsund krónur í lágmarkslaun er sanngjörn mannréttindakrafa.“

Svo varð raunin.

Þess vegna ályktuðu við á 34. flokksþingi framsóknarmanna: „Flokksþingið vill tryggja að lífeyrir almannatrygginga til aldraðra taki breytingum í samræmi
við lágmarkslaun og verði kr. 300.000 í lok árs 2017.“

Svo varð raunin.

Áfram berjumst við fyrir heimilin.

Flokkar: Óflokkað

Mánudagur 26.9.2016 - 10:22 - 2 ummæli

Auglýst eftir samfélagssinnuðum leigusölum

Íbúðalánasjóður óskar eftir þátttöku þinni á morgunverðarfundi um stofnframlög ríkisins og almennar íbúðir, sem fram fer í Háteig A á Grand hóteli, þriðjudaginn 27. september kl. 9:00-10:00. Morgunverður er borinn fram frá kl. 8:30.

Markmið með veitingu stofnframlaganna er að bæta húsnæðisöryggis efnaminni fjölskyldna og einstaklinga með því að auka aðgengi að öruggu  og viðeigandi íbúðarhúsnæði til leigu.

Fjárhæð til úthlutunar í stofnframlög ríkisins á árinu 2016 er einn og hálfur milljarður kr.   Umsóknarferlið er tvískipt.  Fyrri umsóknarfrestur er til og með 15. október næstkomandi og síðari fresturinn er til með 30. nóvember.

 

Dagskrá fundarins

-Ávarp Eygló Harðardóttir félags- og húsnæðismálaráðherra

-Starfsfólk Íbúðalánasjóðs mun fjalla um umsóknarskilyrðin og tækifærin sem í framlögunum felast fyrir áhugasama og í lok fundar verður fyrirspurnum svarað.

-Breytingar á byggingarreglugerð sem lúta að því að liðka fyrir byggingu hagkvæmra íbúða. Hannes Frímann Sigurðsson hjá íslenska byggingarvettvanginum

-Launafólk og leigumarkaður. Guðrún Ágústa Guðmundsdóttir framkvæmdastjóri hjá ASÍ

-Ný tækifæri fyrir sveitarfélög sem felast í lagasetningunni. Tryggvi Þórhallsson lögfræðingur sambands íslenskra sveitarfélaga

-Tækifæri fyrir landsbyggðina. Ásta Björg Pálmadóttir sveitarstjóri í Skagafirði

 

Íbúðalánasjóður hittir sveitarfélög

Á næstunni eru einnig fyrirhugaðir fundir með sveitarfélögum og Sambandi íslenskra sveitarfélaga þar sem sveitarfélögin og hagsmunaaðilar geta átt milliliðalaust samtal um framkvæmdina:

Fundur í ráðhúsi Reykjanesbæjar 26. september, kl. 10:30-12:30

Fundur í Eyjafirði 29. september, kl. 14-16

Fleiri fundir eru ráðgerðir með sveitarfélögum á næstu dögum og vikum en þeir eru ótímasettir.

Hvað eru stofnframlög til byggingar almennra íbúða?

Nýverið samþykkti Alþingi lög um almennar íbúðir. Markmið þeirra er að bæta húsnæðisöryggi fjölskyldna og einstaklinga sem eru undir tekju- og eignamörkum við upphaf leigu, með því að stuðla að því að húsnæðiskostnaður sé í samræmi við greiðslugetu leigjenda.

Stofnframlög eru veitt til byggingar og kaupa á almennum íbúðum til að stuðla að því að í boði verði leiguíbúðir á viðráðanlegu verði fyrir þá sem þurfa á því að halda, þ.m.t. fyrir námsmenn, ungt fólk, aldraða og fatlaða. Stofnframlög ríkisins nema 18% af stofnvirði almennrar íbúðar.

Sérstök áhersla verður lögð á nýbyggingar, fjölgun leiguíbúða og íbúðir á svæðum þar sem þörf er fyrir leiguíbúðir fyrir leigjendur undir tekju- og eignamörkum.

Hverjir geta sótt um stofnframlög?

Húsnæðissjálfseignarstofnanir, sveitarfélög og lögaðilar í eigu þeirra og lögaðilar sem störfuðu við gildistöku laga um almennar íbúðir og uppfylltu skilyrði til að fá lán.

 

Nánari upplýsingar um stofnframlögin: http://www.ils.is/logadilar/stofnframlog/

Flokkar: Óflokkað

Miðvikudagur 14.9.2016 - 08:06 - Rita ummæli

Almennar íbúðir fyrir fatlað fólk og öryrkja

Lög um almennar íbúðir voru samþykkt á vorþinginu.  Með lögunum er komið á nýju félagslegu húsnæðiskerfi þar sem ríki og sveitarfélög munu veita allt að 30% stofnframlög til fjölgunar leiguíbúða á viðráðanlegu verði fyrir þá sem þurfa á því að halda þ.m.t. námsmenn, ungt fólk, aldraðir, fólk í félagslegum og fjárhagslegum vanda og fatlað fólk og öryrkjar. Í tengslum við kjarasamninga var lofað að fjölga almennum íbúðum um 2300 á fjórum árum.

En hvað þýðir þetta? Tökum tvö dæmi.

Brynja – Hússjóður Öryrkjabandalagsins er eitt stærsta leigufélag landsins.  Félagið á ríflega 780 íbúðir og hlutverk þess er að eiga og reka íbúðir fyrir öryrkja.  Tilgangi sínum nær sjóðurinn með því að kaupa og byggja leiguíbúðir.  Meirihluti þeirra er á höfuðborgarsvæðinu, en aðrar víðs vegar um landið.  Á undanförnum árum hefur félagið fjölgað um 20 íbúðir á ári hjá sér, en biðlistar eru langir.

Hússjóður Landsamtakanna Þroskahjálpar hefur byggt íbúðarhúsnæði fyrir fatlað fólk í samstarfi við sveitarfélög um árabil en víða er mikil eftirspurn eftir húsnæði fyrir fatlað fólk þar sem lítið hefur verið byggt á undanförnum árum.

Brynja hússjóður og Þroskahjálp munu geta fjölgað verulega hjá sér leiguíbúðum með því að sækja um 30% stofnframlög til byggingar eða kaupa á almennum íbúðum fyrir sína skjólstæðinga.  Til viðbótar er gert ráð fyrir 4% aukaframlagi frá ríkinu vegna íbúða fyrir öryrkja.  Gert er ráð fyrir að afgangurinn verði fjármagnaður með lántöku frá lánastofnun að eigin vali.

Þegar eru hafnar viðræður við sveitarfélög um byggingu hundruðir leiguíbúða á vegum þessara félaga, en forsenda fyrir stofnframlagi ríkisins er að sveitarfélög veiti jafnframt stofnframlög sem getur verið til dæmis í formi lóða, niðurfellingar gjalda eða beinna fjárframlaga.  Framlag ríkisins verður í formi beinna styrkja eða vaxtaniðurgreiðslu og hefur Íbúðalánasjóður þegar auglýst eftir fyrstu umsóknunum um stofnframlög ríkisins.

Breytingar á húsnæðisbótakerfinu sem taka gildi um áramótin og samkomulag við sveitarfélög um að öll sveitarfélög muni bjóða sérstakar húsaleigubætur mun styðja enn frekar við leigjendur sem búa við fötlun og skerta starfsgetu.  Þar má nefna að tekið verður tillit til allra heimilismanna þannig að húsnæðisbætur skerðist ekki við að barn verður 18 ára og geta bætt allt að 75% af húsaleigu. Börn einstæðra foreldra munu teljast sem heimilismenn hjá báðum foreldrum sínum að uppfylltum ákveðnum skilyrðum um umgengni. Jafnræði verður einnig tryggt á milli leigjenda þegar kemur að ákvörðun um sérstakar húsaleigubætur.

Flokkar: Óflokkað

Þriðjudagur 6.9.2016 - 12:39 - 1 ummæli

Hvað viltu borga þér í vexti?

Merkileg breyting er að verða á íslenskum húsnæðislánamarkaði þar sem sjóðfélagalán lífeyrissjóðanna til fasteignakaupa hafa aukist verulega. Þannig eru æ fleiri nánast að taka beint lán hjá sjálfum sér, í stað þess að fjármálafyrirtæki eða Íbúðalánasjóður fái lánað hjá lífeyrissjóðunum og við greiðum milliliðunum viðbótarálag á vexti lífeyrissjóðanna okkar.  Aukin útlán lífeyrissjóðanna til fasteignakaupa hafa líka þann kost að peningamagn í umferð eykst ekki, heldur færast þeir frá öðrum fjárfestingarkostum sem bjóðast lífeyrissjóðum, – ólíkt því þegar fjármálafyrirtæki lána.

Í dag er Lífeyrissjóður Verslunarmanna, gamli lífeyrissjóður minn, að lána óverðtryggt á 6,25% vöxtum sem bundnir eru til þriggja ára. Fastir vextir á verðtryggðum lánum sjóðsins eru 3,60%. Lágmarksávöxtunarviðmið hans og annarra sjóða er svo 3,5% raunávöxtun.

Í samanburði við hin Norðurlöndin eru þetta þó háir vextir.

Hér má sjá húsnæðislánareikni SEB, gamla bankans míns í Svíþjóð, sem ég hvet fólk til að prófa. (Athugið að þar er nú krafa um 15% lágmarksútborgun, að borga verði afborganir af lánunum ásamt vöxtum, auk þess sem greiðslumatið miðast við töluvert hærri vexti til að athuga greiðslugetu greiðandans. Í húsnæðissamvinnufélögum (bostadsrätt) er einnig greitt mánaðargjald sem getur verið 500-700 SEK/m2/ár, en stundum mun hærra eða mun lægra.)

Talið er að raunávöxtun íslensku lífeyrissjóðanna á árinu 2015 hafi verið yfir 8% að jafnaði sem er vel yfir því 3,5% viðmiði sem þeir búa við.  Ávöxtunin hér er með besta móti í samanburði við ávöxtun lífeyrissjóða í öðrum ríkjum innan OECD. Meðalávöxtun sjóða innan þessara ríkja var rúm 2% á árinu 2015 eða mun nær þeim húsnæðislánavöxtum sem nú eru í boði til dæmis í Svíþjóð.  Vegið meðaltal ávöxtunar þeirra var enn lægra eða 0,4%.  Í skýrslu nefndar um afnám verðtryggingar af neytendalánum var t.d. bent á nauðsyn þess að taka lagaumhverfi lífeyrissjóða til endurskoðunar með það að markmiði að lækka lágmarksávöxtunarviðmið lífeyrissjóðanna eða tengja það markaðsvöxtum hverju sinni.

Ekki hefur náðst samstaða um þetta og ávöxtunarviðmið lífeyrissjóðanna er óbreytt.

Við getum haft áhrif á þetta, bæði í gegnum okkur sem eru kjörnir fulltrúar og í gegnum lífeyrissjóðina okkar. En fyrst þurfum við að svara spurningunni hvort við viljum lægri vexti og þar af leiðandi minni ávöxtun á lífeyrinn okkar eða hvort við viljum háa húsnæðislánavexti og hærri lífeyri?

Fá meira núna eða seinna.

Hvað vilt þú borga þér í vexti?

Flokkar: Óflokkað

Fimmtudagur 18.8.2016 - 15:09 - 7 ummæli

McKinsey: Meira framboð af lóðum

Oft tölum við um að húsnæðisskortur sé eitthvað séríslenskt fyrirbæri.  Í lok árs 2014 birti McKinsey Global Institute skýrslu um húsnæðisvandann á heimsvísu.  Í skýrslunni  kemur fram að 330 milljónir heimila í heiminum hafi ekki aðgang að hagkvæmu húsnæði og þeim muni fjölga um 100 milljónir fram til 2025.

Ein af lykiltillögum þeirra til að bregðast við vandanum og lækka kostnað við húsnæði er aukið lóðaframboð.

Ég hef áður skrifað um mikilvægi þess að auka lóðaframboð, ekki hvað síst hér á höfuðborgarsvæðinu og bent á bæði innlendar og erlendar fyrirmyndir. Í Almere Poort hverfinu í Hollandi lögðu sveitarstjórnarmenn áherslu á að tryggja nægt framboð af lóðum þar sem fólk gæti sjálft byggt sitt eigið heimili eða notið aðstoðar iðnaðarmanna og arkitekta.  Lóðirnar voru seldar á mismunandi verði eftir tekjum fólks.  Tekjulægra fólk gat keypt lóðir fyrir 2,6 m.kr. og valið svo úr nokkrum tegundum af forsmíðuðum húsum.  Jafnframt voru í boði lóðir fyrir tekjuhærra fólk og fyrir fjölbýlishús.

 

Almere Poort, The Netherlands. (Adrienne Norman)

Almere Poort, The Netherlands. (Adrienne Norman)

Litlar sem engar kröfur voru gerðar til húsanna umfram lágmarkskröfur um gæði húsa, þéttleikinn var ýmist mikill eða lítill og sveitarfélagið fór ekki í lokafrágang á vegum og grænum svæðum fyrr en búið er að byggja öll hús í einstökum hluta.

Sama var gert á Íslandi í Smáíbúðahverfinu og í Grafarvoginum.

Smaibudahverfi_teikningar_3

Árangurinn af því að auka frelsi fólks til húsbygginga má sjá í Noregi þar sem mikil hefð er fyrir að fólk byggi sjálft.  Ekkert Norðurlandanna er með jafn hátt hlutfall af séreignum og ein-og tvíbýlum á húsnæðismarkaðnum og Noregur.

Tökum dæmi.  Í Hafnarfirði er á vef sveitarfélagsins auglýst til sölu 682 m2 lóð fyrir einbýlishús sem kostar 11,9 m.kr.  Aðeins tvær lóðir eru þar til sölu.  Ef þessum lóðum væri skipt í þrennt þá væri hver lóð um 227 m2 og myndu kosta tæpar 4 m.kr.  Húsin gætu verið 50-100 m2 að grunnfleti  og hýst 2-4 herbergja íbúðir.  Ef við miðum við 120 þús.kr. á m2 á  kanadískum eða íslenskum einingahúsum fyrir timburverkið (útveggi, milliveggi, þak, klæðningu, einangrun, glugga og hurðir ásamt festingum) þá væri verðið komið á byggingarstað 6- 12 m.kr.  Ef við áætluðum að annað efni og vinna við húsið væri um 130 þús. kr. á m2 þá kostnaður við 50m2 einbýlishús ásamt lóð 19 m.kr. og 100 m2 einbýlishús ásamt lóð 34 m.kr.

Í staðinn fyrir að tvær fjölskyldur væru komnar með heimili, þá gætu sex fjölskyldur verið búnar að koma sér vel fyrir í sínum eigin húsum.

Þegar er umtalsverður áhugi á þessari nálgun sem endurspeglaðist vel á fundi sem haldinn var um smáhús á Íslandi og í nýstofnuðu Hagsmunasamtökum um áhugafólks um smáheimili.

Því óska ég enn á ný eftir byggingafulltrúum og sveitastjórnarmönnum sem eru tilbúnir að brjótast út úr kassanum og hjálpa fólki til að eignast eigið heimili.

Flokkar: Óflokkað

Miðvikudagur 20.7.2016 - 07:21 - 2 ummæli

Sanngjarnan stuðning frekar en skuldir

Fyrir stuttu hafði fjölskyldufaðir með fjögur börn á framfæri samband við mig. Þau hjónin voru með 600 þús. kr. ráðstöfunartekjur á mánuði og bjuggu í hóflegu húsnæði. Hann hafði verið að fara yfir fjármál fjölskyldunnar og sá enga leið færa aðra en að endurfjármagna og lengja í húsnæðislánum fjölskyldunnar til að lækka mánaðarlega greiðslubyrði þeirra.

Á þessu kjörtímabili hef ég lagt áherslu á að auka stuðning við fjölskyldur. Því hef ég barist fyrir því að húsnæðisstuðningur í gegnum húsaleigu- og vaxtabótakerfi, yrði sameinaður í eitt húsnæðisbótakerfi þar sem byggt yrði á efnahag fjölskyldunnar frekar en að umbuna þeim sem geta tekið sem hæst lán líkt og vaxtabótakerfið gerir. Því miður náðist ekki samstaða um það og lög um nýtt húsnæðisbótakerfi sem taka gildi um áramótin taka aðeins til leigjenda en ekki allra heimila. Þar er þó stuðningur við fjölskyldur með lágar og meðaltekjur aukinn verulega.

Stefán Ólafsson, prófessor við HÍ, bendir á að vaxtabætur hafa rýrnað mikið frá árinu 2013. Vaxtabætur lækkuðu um 25 prósent á árinu 2015 og þeim sem fá þær fækkaði um 21 prósent. Sömuleiðis fækkar þeim sem fá barnabætur greiddar. Í fjármálaáætlun fjármálaráðherra til næstu fimm ára er boðað að draga eigi enn frekar úr barnabótum og vaxtabótum. Slík forgangsröðun fjármálaráðuneytisins var ástæða þess að ég setti alvarlega fyrirvara við þessa áætlun þegar hún var samþykkt í ríkisstjórn.

Ég tel því mikilvægt að opna umræðu um að færa stuðning við heimili landsins yfir til velferðarráðuneytisins, þar sem velferð frekar en skattar er í fyrirrúmi. Sameina ætti vaxtabætur nýju húsnæðisbótakerfi og taka stuðning við barnafjölskyldur til gagngerrar endurskoðunar. Þar hefur verkalýðshreyfingin bent á tillögur um barnatryggingar þar sem barnalífeyrir almannatrygginga og barnabætur yrðu sameinaðar.

Ísland á að vera fjölskylduvænt samfélag þar sem veita á fólki sanngjarnan stuðning, en ekki þvinga það til skuldsetningar.

Greinin birtist fyrst í Fréttablaðinu 19. júlí 2016.

Flokkar: Óflokkað

Mánudagur 27.6.2016 - 14:14 - Rita ummæli

Almennar íbúðir fyrir konur í neyð

Lög um almennar íbúðir voru samþykkt á vorþinginu.  Með lögunum er komið á nýju húsnæðiskerfi leiguíbúða fyrir þá einstaklinga og fjölskyldur sem þurfa á því að halda, þ.m.t. námsmenn, ungt fólk, aldraða, fatlað fólk og fólk sem ekki er fært að sjá sér fyrir húsnæði sökum félagslegra aðstæðna eða verulegs fjárhagsvanda.

Í tengslum við kjarasamninga fyrir ári var einnig lofað að fjölga almennum íbúðum um 2300 á fjórum árum.

En hvað þýðir þetta í reynd?

Tökum dæmi.  Ekki er langt síðan fulltrúar Samtaka um kvennaathvarf bentu á að hluti þeirra kvenna sem leituðu til athvarfsins í neyð vegna ofbeldis í nánum samböndum ættu erfitt með að komast út úr athvarfinu og inn á leigumarkaðinn.

Ástæðurnar væru meðal annars að ekki væri búið að ganga frá skilnaði, þær ættu ekki rétt á húsaleigubótum, fjárhagur þeirra væri bágur, sem og að rannsóknir sýni að minni vilji sé til að leigja konum sem komi úr Kvennaathvarfinu.  Þetta bætist við þá erfiðu stöðu sem hefur verið á leigumarkaðnum, ekki hvað síst á höfuðborgarsvæðinu. Þá eru konur af erlendum uppruna í sérstaklega veikri stöðu.

Hvernig gætu ný lög hjálpað þessum konum í neyð þeirra?

Atira_1

Í British Columbia í Kanada starfa félagasamtökin Atira Women‘s Resource Society sem vinna að því að binda enda á ofbeldi gegnum konum.  Það gera þau með beinni þjónustu og samfélagsfræðslu á feminískum grunni.  Samtökin voru stofnuð 1983 og opnuðu sitt fyrst athvarf, Durrant House árið 1987.  Síðan þá hafa samtökin keypt, byggt og þróað ýmis konar húsnæðisúrræði fyrir konur, t.d. athvarf fyrir konur með fíknivanda, konur eldri en 55 ára og millistigshúsnæði fyrir konur sem þurfa frekari stuðning en neyðarathvarf til að komast út úr ofbeldissambandi.

Nýjustu húsnæðisúrræðin eru Margaret‘s (Maggie´s) Housing for Elder Women og Oneesan Housing for Women.

contemporary-living-room

Atira Women‘s Resource Society á félag sem heitir Atira Property Management sem sér um og rekur húsnæðið fyrir félagið og veitir jafnframt öðrum félögum, bæði hagnaðarlausum og hagnaðardrifnum, þjónustu við að þróa húsnæðislausnir. Allur ágóði að rekstri Atira Property Management fer í að reka Atira Women‘s Resource Society.

index_banner2

Með lögum um almennar íbúðir er búinn til lagagrundvöllur fyrir sambærilegt félag hér á landi, til stuðnings eða í samstarfi við starfandi samtök.  Hér á landi gætu til dæmis sveitarfélög og frjáls félagasamtök á borð við kvennasamtök, hjálparsamtök, samtök innflytjenda, mannréttindasamtök og trúfélög gerst stofnaaðilar að íslenskri húsnæðissjálfseignarstofnun að fyrirmynd Atiru og sótt um stofnframlög til byggingar eða kaupa á almennum íbúðum fyrir konur sem vilja komast út úr ofbeldissamböndum.  Ríki og sveitarfélög koma svo með 30% stofnframlög og er gert ráð fyrir að afgangurinn (70%) verði fjármagnaður með lántöku frá lánastofnun að eigin vali.

Atira_3

Reksturinn yrði fjármagnaður með leigutekjum og væri hægt að nýta hugsanlegan rekstrarafgang til að fjölga íbúðum og til að sinna samfélagslegri fræðslu gegn ofbeldi í nánum samböndum.

Stofnunin yrði með sjálfstæðan efnahagsreikning og því væri áhætta stofnaðila hennar takmörkuð við það stofnfé sem þeir leggja inn.  Hægt væri að sækja um stofnframlög fyrir eina íbúð eða fleiri í senn.  Nýtt húsnæðisbótakerfi mun jafnframt styðja við einstaklinga og fjölskyldur á leigumarkaðnum til að lækka húsnæðiskostnað leigjenda.

Hægt er að fá nánari upplýsingar um stofnframlögin hjá Íbúðalánasjóði eða velferðarráðuneytinu.

PS Ljósmyndir eru af starfsemi á vegum Atira Women‘s Resource Society í Kanada og vefsvæði samtakanna.

Flokkar: Óflokkað

Eyjan Media ehf. - Kringlunni 4-12, Reykjavík - eyjan(hjá)eyjan.is