Fimmtudagur 23.10.2014 - 14:51 - 47 ummæli

Umræðan um Vatnsmýrarflugvöll

 

KEF-EUROPE

 

Ég nennti varla á  fund flugvallavina á þriðjudagskvöldið vegna þess að svona fundir bera oft einkenni trúarsamkoma, fullar af tilfinningum og geðshræringu samherja í stríði sem þeir telja tapað.

Annað var uppi á teningnu á þriðjudaginn.

Þarna voru flutt fjögur framúrskarandi erindi, full af staðreyndum og án tilfinninga. Erindin voru öll fordómalaus, lausnamiðuð og mjög upplýsandi og einkenndust af víðsýni og umburðalyndi. Enn menn voru ekki sigurvissir.

Þetta var sérlega góður og nauðsynlegur fundur. Að minnsta kosti fyrir mig.

Ég hef lagt mig fram um að hlusta á og skilja sjónarmið þeirra sem vilja flugvöllinn burt en finn allt of margar holur í þeim málflutningi og finn að umræðunni er ekki lokið. Mér finnst þeir ekki sjá heildarmyndina. Umræðan hefur ekki náð þeirri dýpt og breidd sem til þarf áður en ákvörðun er tekin. Svo afgreiða þeir þá sem eru þeim ósammála  með að segja þá þreyta „gönuhlaup“!

Ég fyrir minn hlut sé gjarna að flugvöllurinn fari úr Vatnsmýrinni sem fyrst ef ekki er þörf fyrir hann. Ég vil hann líka burt ef ég horfi til þröngra hagsmua borgarskipulagsins og Reykjavíkurborgar.  Ég hef hinsvegar efasemdir um hvort flytja eigi flugvöllinn eða leggja niður útfrá heildarhagsmunum höfuðborgarsvæðisins og samkeppnisstöðu þess á alþjóðavetvangi og landsbyggðarinnar. En það er önnur saga.

En flugvöllurinn á auðvitað ekki að fara fyrr en ásættanleg  lausn er fundin og samgöngur höfuðborgarinnar í lofti er tryggð. Peningar til að byggja nýjan flugvöll þurfa líka að liggja á borðinu ef sú staða verður ofaná. Ég minni líka á að flugvöllurinn þekur einungis 140 ha lélegs byggingarlands, en handan Skerjafjarðar eru um 700 ha af ágætu byggingarlandi. Með brú milli Nauthólsvíkur yfir á Kársness og þaðan yfir á Bessastaðanes verður aðeins 5-7 mínútna akstur frá byggðinn á Álftanesi niður í Lækjargötu.

En aftur að fundinum á þriðjudaginn sem var eins og áður sagði bæði fordómalaus, án tilfinningalegra sróryrða, upplýsandi og ekki síður lausnamiðaður, hefur kallað á viðbrögð þeirra sem eru andstæðingar flugvallar í Vatnsmýri.

Viðbrögðin valda mér vonbrygðum . Reyndar svo miklum að ég tel varla hægt að taka þátt í samtali um flugvallarmálið á málefnalegan hátt á þeirra forsendum. Maður veltir fyrir sér hvort samtalið sé vonlaust.

Ég nefni ummæli Bjarna Harðarssonar framkvæmdastjóra Valsmanna e.f sem segir fundinn á þriðjudag „gönuhlaup“ ef marka má Morgunblaðið í morgun. Hann vill ekki skoða málið í heild sinnu og telur ekki eigi að blanda svokallaðri neyðarbraut inn í umræðuna.

Ég get upplýst að fundurinn einkenndist alls ekki af bráðræði, flani eða óðagoti eins og orðabókin skýrir orðið „gönuhlaup“ sem framkvæmdastjórinn kýs að nota.  Heldur af yfirvegun og fullkomnu jafnvægji þar sem kostir og gallar voru vandlega metnir í heild sinni og eðlilega var neyðarbrautin ekki undanskilin. Enda var þetta víðsýn og fagleg umræða þar sem ekkert sem skipti máli var undanskilið. Framsögumenn vildu bíða eftir niðurstöðu Rögnunefndar og taka um hana umræðu, sem ætti að vera sjálfsagður hlutur, annað er auðvitað óðagot. Borgin þarf að halda að sér höndum í svona sex mánuði eftir að skýrsla Rögnunefnar liggur fyrir og ná sátt um málið í framhaldinu.

Á fundinum voru ræddir heildarhagsmunir höfuðborgarsvæðisins og landsbyggðarinnar. Framkvæmdasrtjóri Valsmanna h.f. setur hinsvegar fram þrönga einkahagmuni fjárfesta sem standa að hlutafélaginu sem á þarna land. Það er auðvitað skiljanlegt en sjónarmiðin vega í mínum huga ekki þungt þegar þau eru metin og borin saman við stóru myndina og almannahagsmuni.

Ég árétta það hér að þessi vetvangur er opin öllum þeim sem vilja leggja orð í belg varðandi þetta mikla mál og önnur er varða þessa sérsniðnu vefsíðu. Þeim sem viljha verja sína hagsmuni og eru á móti flugvellinum eru líka hjartanlega velkomnir á þennan vetvang.

Sjá einnig:

http://blog.pressan.is/arkitektur/2014/05/25/reykjavikurflugvollur-sameign-thjodarinnar/

http://blog.pressan.is/arkitektur/2012/01/13/vatnsmyrarsamkeppnin-upprifjun/

http://blog.pressan.is/arkitektur/2011/07/26/tharf-flugvoll-a-reykjavikursvaedid/

http://blog.pressan.is/arkitektur/2010/03/16/vatnsmyrin-%e2%80%9cnull-lausn%e2%80%9d/

Myndin efst í færslunni kemur ekki efni hennar beint við en sýnir fjarlægð frá flugvelli inn í miðborg nokkurra borga í Evrópu

 

Flokkar: Óflokkað

Laugardagur 18.10.2014 - 21:44 - 3 ummæli

Hið byggða umhverfi og hrunið á Íslandi

image001

„Hörgull í allsnægtum – Hið byggða umhverfi og hrunið á Íslandi“,

Þetta er bókartitill á nýrri bóik sem heitir á frummálinu: Scarcity in Excess – The Built Environment and the Economic Crisis in Iceland.

Bókin er um hrunið og hið byggða umhverfi á Íslandi. Efni bókarinnar varðar alla íslendinga, en hún á sérstakt erindi við þá sem hafa áhuga á formun umhverfisins og tengslum þess við hag einstaklinga og samfélags. Bókin fjallar um samfélagslega ábyrgð ef ég skil rétt.

Þetta er ein þriggja eða fjögurra bóka sem út hafa komið undanfarnar tvær vikur eða svo sem fjalla um arkitektúr, skipulag og staðarprýði. Hinar eru stórmerk bók Dr. Bjarna Reynarssonar um Borgir og Borgarskipulag og svo bók Péturs H. Ármannssonar arkitekts um einn besta arkitekt íslandssögunnar, Gunnlaug Halldórsson (þá bók hef ég ekki séð enda enn ekki komin í bókabúðir) og svo fróðleg bók sem landslagsarkitektarnir hjá Landmótun gáfu úr fyrir nokkrum vikum sem heitir „Að móta land í 20 ár“

Svo vitnað sé i kynningu bókarinnar, að mestu orðrétt hér í þessum pistli  er fjallað um hið byggða umhverfi og Hrunið á Íslandi. Bókin er að mestu runnin upp úr evrópsku rannsóknarverkefni „Scarcity and Creativity in the Built Environment“ eða „Hörgull og sköpun í hinu byggða umhverfi“, þar sem Arkitektaskólinn í Osló sá um eitt af undirverkefnunum: rannsókn á höfuðborgarsvæði Íslands fyrir og eftir Hrun. Í bókinni eru stuttar og auðlesnar greinar eftir marga fræðimenn, listamenn, arkitekta, skipulagsfræðinga og aðgerðasinna sem komu að verkefninu beint eða óbeint.

Mér finns samt halla nokkuð á bókina fyrir þær sakir að hún er á ensku. Það sem við þurfum að leggja áherslu á í allri umræðu um arkitektúr, skipulag og staðarprýði er að nota íslensku og íslensk viðmið. Sérstaklega þegar fjallað er um íslensk málefni. Aðeins þannig náum við til neytenda og framfarir á sviðinu nást ekki öðruvísi en með þátttöku notenada hins manngerða umhverfis, eins og það er kallað allt of oft.

Í bókinni eru birt nemendaverkefni sem rannsaka nýjar framtíðarsýnir í ljósi Hrunsins, unnin af nemendum í arkitektadeild Listaháskóla Íslands, skipulagsdeild Landbúnaðarháskóla Íslands og EMU (evrópskt framhaldsnám meistara í borgarskipulagi).

Eftir hrunið hafa fjölmargir hagfræðingar komið fram með kenningar um orsakir Hrunsins og hugmyndir um lausn vandans. Í þessari bók kveður við annan tón, þar sem rakin eru bein og óbein tengsl hagkerfisins við umhverfismótun, arkitektúr og skipulag.

Í bókinni eru reyfaðar mikilvægar hagtölur. Síðustu sex árin fyrir Hrunið var um 25% af höfuðborgarsvæðinu í byggingu. Fjöldi íbúða jókst um yfir 17% meðan fólksfjölgun var um 11%, en stóran hluta hennar má rekja til innflutts vinnufólks í tengslum við byggingariðnaðinn.

Innviðir og húsnæði sem var byggt var á þessum tíma reyndist vera sérlega óhentugt fyrir þjóð sem líður niðurskurð og hnignandi velferðarkerfi eftir efnahagslegt hrun, ekki síst þegar það krefst æ meiri fórna að ná í eldsneytið sem þarf til að komast til og frá vinnu í borg sem nú hefur verið dreift uppum holt og hæðir kringum borgina eins og hún var.

Bókin stillir upp þversögn auðlindabölvunarinnar eins og hún kemur fram í byggðu umhverfi á Íslandi. Þótt íslendingar sem hafa gnægð orku í fallvötnum, matarkistu sjávar allt um kring og mest vatn á mann af öllum þjóðum heims, eru margir í kröggum, vegna fjárfestinga í umhverfinu (skipulag og arkitektur) sem skapað var fyrir hrunið.

Svo virðist sem umhverfismótunin fyrir Hrun hafi verið afleiðing hag- og auðlindastjórnar, auk vilja til að ávaxta fé, fremur en að skipulaginu hafi verið ætlað að þjóna því lífi sem við viljum lifa í framtíðinni. Þetta er í takti við  sjónarmið Margrétar Harðardóttur á fundi s.l. þriðjudag þar sem spurt var „Hver á borgina“?

Aðgerðir og aðgerðarleysi eftir hrunið, bæði í grasrótinni og hjá stjórnvöldum er rakið. Innblástur fyrir vinnustofurnar var sóttur hjá fólki sem hefur farið óhefðbundnar leiðir, séð möguleika í hönnun á sínu nánasta umhverfi, gert breytingar á umhverfinu til að nýta það betur, og farnast hefur vel þrátt fyrir hrunið.

Hlutverk arkitekta og skipulagsfólks er einnig reifað og sýndur ávöxtur af hönnunarverkefnum barna, með hjálp skapandi listamanna.

Bókin sýnir yfirlit yfir hvernig kerfi borgarinnar virka; jarðfræðin, vatnið, maturinn, skipulags, efnahags, samskipta og húsnæðiskerfið, og dregnar upp nýjar framtíðarsýnir fyrir borgina, þar sem sérstaklega er litið til svæða borgarinnar sem voru í uppbyggingu áður en hrunið skall á.

Loks bíður bókin uppá hugmyndir byggðar á annarri nálgun í mótun umhverfisins; hönnun á forsendum vistkerfanna á staðnum og nýtingu á þeim í þágu íbúanna.

Flestir líta á verk arkitektsins sem lúxus, og arkitektinn sem nauðsynlegan aðila til að skrifa undir teikningar. En með tilliti til þess sem nokkrir nemar í arkitektúr og skipulagsfræði sýna í bókinni eftir nokkurra daga vinnu, hlýtur betri nýting á þeim fjölda hönnuða; arkitekta, iðnhönnuða, skipulags og borgarfræðinga sem Ísland hefur alið, að teljast tækifæri sem ekki má samfélaginu úr greipum ganga.

Bókin er sett fram með nýstárlegum hætti þar sem innsæi listamanna, rannsóknir í borgarfræðum, hugvitsamlegar lausnir, fleigar tilvitnanir og áhugaverðar tilraunir eru settar fram í máli og myndum. Bókin má teljast áhugaverð heimild um mikilvægt tímabil í Íslandssögunni og dregur lærdóma sem gæti nýst öllum inní betri framtíð.

Meira en 60 manns, Íslendingar í meirihluta en einnig útlendingar, koma að bókinni með greinar, verk og myndir, en hún er skrifuð á ensku. Ritstjórar eru Arna Mathiesen frá Apríl Arkitektum í Osló, Dr. Giambattista Zaccariotto frá Arkitektaskólanum í Osló og prófessor Thomas Forget frá háskólanum í Norður-Karólínu í Bandaríkjunum.

Fjöldi ljósmynda og teikninga prýðir bókina sem kemur út hjá Actar, forlagi með alþjóðlega dreifingu, sem er þekkt fyrir vandaðar bækur um arkitektúr og skipulagsmál.

Haldið verður uppá útgáfu bókarinnar í Mengi, Óðinsgötu 2, þriðjudagin 21. Október. Arna mun einnig kynna bókina með fyrirlestri (á ensku) á Stofnun Sæmundar Fróða, í Odda – stofu 101 frá 12.00 til 13.00, fimmtudaginn 23. Október, og (á íslensku) í Listaháskólanum, sal A frá 12.10 til 13.00, föstudaginn 24. október.

Hægt verður að kaupa bókina á kynningarafslætti við þessi tækifæri, og af og til í 12 Tónum vikuna 20-25. Fylgið framvindunni og viðburðum á facebook: https://www.facebook.com/pages/Scarcity-in-Excess/1461211694118149.

Eins og komið hefur fram  er þessi texti að mestu byggður á kynningu aðstandenada bókarinnar og endursagt að mestu orðrétt samkvæmt henni. Það verður spennandi að taka bókina í hendur sínar og kynna sér efnið!

Pistlahöfundur mun á síðari stigum tjá sig hér eða annarstaðar um bókina eins og tilefni gefast til

 

 

 

 

 

 

 

Flokkar: Óflokkað

Miðvikudagur 15.10.2014 - 16:26 - 11 ummæli

Hver á borgina?

 

556761_362170700577799_1574751733_n

Ég var á skemmtilegum fundi á Kjarvalsstöðum í gærkvöld þar sem spurt var.:

HVER Á BORGINA?

Þar fór fram umræða sem vakti upp margar spurningar sem verða áleitari þegar frá líður. Frummælendur voru þau Hjálmar Sveinsson formaður skipulagsráðs, Ólöf Örvarsdóttir sviðsstjóri umhverfis- og skipulagssviðs hjá borginni og þau Skúli Magnússon hdl og Margrét Harðardóttir arkitekt frá hinum svokallaða upplýsta almenningi.

Spurningarnar sem leitað var svara við voru á borð við þær hvernig hægt væri að gera breytingar á skipulagi án þess að ganga á fyrirliggjandi gæði og hagsmuni þeirra sem búa á svæðinu fyrir. Hefur strætó með 80 farþegum rétt á jafn miklu borgarrými og 80 einkabílar? Eru skipulagsheimildir ígildi eignaréttar til allrar framtíðar. Eiga íbúarnir borgina eða eiga notendurnir borgina og þá erum við að hugsa um íbúa, vegfarendur og ferðamenn? Eiga komandi kynslóðir borgina? Eiga verktakar borgina og eiga framkvæmdaaðilar meira í borginni en þeir sem ekki standa í framkvæmdum? Meiga framkvæmdaraðilar t.a.m. taka útsýni eða önnur gæði frá þeim sem fyrir eru og eru ekkert að framkvæma?

Já spurningarnar eru margar.

Allir fyrirlesararnir komu með svör og hugleiðingar við þessum vangaveltum og voru meðvitaðir um vandann.

Ólöf velti fyrir sér hvort hugsanlegt væri að takmarka gildistíma deiliskipulaga og nefndi dæmi um það frá norðurlöndunum, einkum Svíþjóð.

Skúli taldi að hugtakið byggingarréttur væri ofmetið. Það þyrfti að láta reyna á hann fyrir dómi. En sennilega vegna kjarkleysis hefði enn ekki reynt á það.

Margrét taldi að áhersla í skipulag og byggingar gengju ekki lengur út á velferð  menneskjunnar eins og áður, heldur á magn og kostnað.

Hjálmar var leitandi og vill finna þessum málum öllum farsælan farveg öllum til heilla. Hann vildi opna umræðu og þessi fundur væri liður í því.

Frummælendur voru allir lausnamiðaðir sem gefur fyrirheit um betri tíð í skipulagsmálum borgarinnar. Þeir vildu meiri almenna upplýsta umræðu. Þetta var fjölsóttur góður fundur sem er fyrstur í röð 5 slíkra sem verða haldir mánaðarlega í vetur.

Nokkrar ágætar fyrirspurnir og athugasemdir komu frá almennum fundarmönnum.

Gamall maður á tíræðisaldri (náði ekki nafninu) gekk í göngugrind að ræðupúltinu og tjáði sig um skipulagsmálin af mikilli einlægni og áhuga. Honum fannst borginni hraka og talaði á fallegu máli sem allir skildu. Ég var honum ekki alveg sammála en var þakklátur honum fyrir að setja fram sjónarmið sín af áhuga og elju. Mér sýndist sjónarmið hans og gagnrýni skaprauna ýmsum á staðnum. Það var ástæðulaust að láta mál hans fara í taugarnar á sér þó maður væri honum ekki sammála. Það sem skapraunaði mér hinsvegar var áhugaleysi og þáttökuleysi ýmissa kollega minna sem þarna voru og sinna skipulagsmálum í borginni. Þar var djúp þögn og einlægt áhugaleysi,  þó  með undantekningu.

Og í framhaldi er rétt að vekja athygli á  innleggi Gests Ólafssonar arkitekts. Hann hafði áhyggjur af hagsmunaárekstrum í skipulagsvinnu. Hann sagði að þeir sem vinna deiliskipulag fyrir borgina, sem allir eiga, gætu ekki hannað húsin í því skipulagi sem þeir ynnu að þar sem einkahagsmunir vega þungt.  Annarsvegar væru þeir að vinna deiliskipulag í þágu þeirra sem ættu borgina. Þ.e.a.s. vegfarenda, ferðamanna, íbúa borgarinnar allrar og grenndarsamfélagsins.  Þegar þeirri vinnu væri lokið  (þar eru oft engin mörk eð’a áskýr) tækju sömu arkitektar við og hönnuðu húsin inn í skipulagið með hagsmuni lóðarhafa í huga. Þá yrði hagsmunir heildarinnar víkjandi fyrir hagsmunum einkaaðilans. Þetta innlegg Gests var tilefni til andsvara fundargesta.

Gestur taldi að ekki væri  hægt að þjóna tveim herrum með þessum hætti. Borginni sem heild annarsvegar og þröngum hegsmunum lóðarhafa hinsvegar.

Við þekkjum dæmi um afleiðingarnar; Höfðatorg, Bílanaustsreitur við Borgartún, Skuggahverfið, Landspítalann. Allt eru þetta svokölluð verktakaskipulög og eru almennt álitin verstu skipulagsmistök síðari ára.

Niðurstaðan er auðvitað sú að borgin á að skipuleggja og deiliskipuleggja með hagsmuni borgarinnar í huga og svo eiga einkaaðlilar að huga að sínum hagsmunum innan takmarkanna deiliskipulagsins. Þá geta húsaarkitektarnir og höfundar deiliskipulagsins tekist á með hagsmuni sinna umbjóðenda í huga. Að sami arkitektinn vinni bæði fyrir einkahagsmuni lóðarhafa og heldarhagsmuni borgarlandslagsins gengur auðvitað ekki. Þetta verklag hefur verið kalað „verktakaskipulag“ sem er hið versta vinnulag.

Það er ánægjulegt að borgin skuli vera svona áhughasöm um að vekja upp umræðu um skipulags og borgarmál. Sérstaklega í ljósi þess að það eru ekki einusinni að koma kosningar. Því má svo bæta við að núna á eftir verður fundur í safnaðarheimili Neskirkju um skipulagsmál vesturbæjar. Hann hefst kl 17:30.

Myndin hér að neðan  er fengin af Facebook síðu eins fundargesta, án hans leyfis.

10402420_809939585696159_5170190161199651735_n

Flokkar: Óflokkað

Mánudagur 13.10.2014 - 21:43 - 7 ummæli

Ónotað íbúðahúsnæði – Fjólublár fullkomleiki

Fjólublár fullkomleiki

Aðgerðarsinnar hafa sent síðunni myndband með myndum af einum 200 tómum og niðurníddum húsum í Reykjanesbæ. Þeir kalla myndbandið „Fjólublár fullkomleiki“ eftir myndinni efst í færslunni.

Ráðist í myndbandagerðina til að vekja athygli á stöðu húsnæðismála á landinu.  Aðstandendur segja hana vera meinsemd í íslensku samfélagi. Fjölskyldur sem lent hafa á vanskilaskrá fá ekki leigt húsnæði, og bankarnir og Íbúðalánasjóður sjá ekki hag sinn í því að halda húsum við og leigja þau út. Og mörg eru að grotna niður. Á sama tíma og hundruð íbúða standa tómar er skortur  á leiguhúsnæði.

Aðstandendur myndbandsins segja að ekki sé til húsnæðispólitík á Íslandi sem passar við láglaunapólitíkina sem nú er rekin í landinu. Húsnæðismálapólitíkin sofnaði þegar fjármálastofnanirnar settust í framsætið.

Þeir upplýsa líka að um fjörutíu prósent fasteigna Íbúðalánasjóðs (ÍLS) eru á Suðurnesjum, en sjóðurinn átti þar 831 fasteign í lok ágúst s.l.

Í myndbandinu sem gert er af Guðmundi Guðmundssyni sjómanni koma fram 304 ljósmyndir Styrmis Barkarsonar grunnskólakennara af tómum húsum í Reykjanesbæ. Alls munu vera vel á annað þúsund auðar íbúðir og einbýlishús á svæðinu. Mörg húsanna eru áhugaverð frá t.d. fagurfræðilegu og byggingarsögulegu sjónarhorni að þeirra sögn. Og allt þetta á sér stað þrátt fyrir að skortur sé á íbúðahúsnæði fyrir leigumarkað eins og áður segir.

++++

Myndin efst í færslunni er tekin á augnabliki út um bílglugga á ferð fyrir meira en hálfu ári. Flestar myndanna eru þannig teknar. Fyrir nokkrum dögum var húsið ennþá autt og númerslaus bíllinn enn á sama stað.

Það er eins og tíminn hafi frosið.

Í lok myndbandsins kemur eftirfarandi texti.:

„Úr stjórnarsáttmálanum 2013: Ríkisstjórnin leggur áherslu á að landsmenn búi við öryggi í húsnæðismálum i samræmi við þarfir hvers og eins og hafi raunverulegan valkost um búsetuform“

 

 

 

Flokkar: Óflokkað

Mánudagur 13.10.2014 - 10:46 - 4 ummæli

Lúxus í loftinu – Fljúgandi höll

 

 

 

Í ársbyrjun 2007 bað prins Alwalid bin Talal,  sem býr í Riyadh í Saudi Arabíu, hönnuðinn Edese Doret um að innrétta Airbus 380 flugvél, sem fjúgandi höll!.  A380 er stærsta farþegaflugvél í heimi. Hann bað hönnuðinn um að breyta flugvélinni sem er tveggja hæða í þriggja hæða höll sem gæti flogið. Efst eru einkarými farþega. Næst koma stofur og almenn rými og neðst er svokallað „wellbeing room“ þar sem er heitur pottur og gólf sem er heill skjár sem sýnir landslag og þau ský sem flogið er yfir.

Í þriggja hæða höll er auðvitað lyfta, setustofur, borðstofa fyrir 14 manns auk svefnherbergja og á neðstu hæð er heitur pottur eins og fyrr segir. Potturinn er fylltur og tæmdur á nokkrum sekúntum.

Prinsinn greiddi 485 milljónir dollara fyrir herlegheitin ef marka má kjaftasögur. Hann vildi selja flugvélina fyrir nokkru og fékk boð uppá 268 milljónir en hafnaði því boði og gerði gagntilboð upp á 300 milljónir dollara.

Manni finnst þetta vera lyginni líkast, en þetta er víst dagsatt allt saman. Það eru til tugir svipaðra flugvéla um allan heim. Menn sem nota samgöngur af þessu tagi eru auðvitað umhverfissóðar sem vita sennilega ekki hvað samfélagsleg ábyrgð er. Spurning er hvort alþjóðasamfélagið eigi að taka á móti svona flugvélum. Hvort það eig að gefa þeim yfirflugsheimildir og lendingarleyfi. En það er önnur saga.

Að neðan eru nokkrar ljósyndir innan úr vélinni. Strax hér að neðan er skýringarmynd  og neðst mynd af samskonar vél í flugtaki.

Neðst kemur svo myndband úr A380 vél eftir Edese Doret sem starfar í New York og er sennilega vinsælasti einkaþotu og snekkjuhönnuður í heimi. Einkaþotan á myndbandinu er settlegri og smekklegri en einkaþota saudans bin Talal.

 

 

 

ILA_2008_Airbus_A380_body

 

 

 

Flokkar: Óflokkað

Miðvikudagur 8.10.2014 - 23:04 - 9 ummæli

Fækkun matvöruverslanna.

 

verslun í Reykjavík 2001

 

Myndin að ofan er fengin úr  nýútkominni bók, „Borgir og borgarskipulag“, eftir Dr. Bjarna Reynarsson skipulagsfræðing, og sýnir fjölda og staðsetningu matvöruverslanna í Rekjavík árið 2001.

Árið 1981 voru matvöruverslanir í borginni 127 en voru aðeins 85 árið 2001 eins og myndin sýnir. Verslunum fækkaði um 42 eða 33% á þessum 20 árum.

Síðan myndin var gerð og til dagsins í dag  hefur matvöruverslunum fækkað enn frekar. Gera má ráð fyrir að matvöruverslunum hafi fækkað niður í helming frá árinu 1981. Og þetta á sér stað þrátt fyrir að borgarbúum hafi fjölgað um 35 þúsund frá 1981 til 2013. (úr 84 þúsund í rúm 119 þúsund).

+++++++

Það má velta fyrir sér hvað hafi valdið þessari þróun og hvort hún hafi verið til góðs?

Það komu athafnamenn sem vildu stuðla að lækkuðu matarverði. Stór liður í því var að selja vöruna í stórum ódýrum skemmum, á hafnar- og iðnaðarsvæðum, langt frá neytandanum. Þessa hugmynd keyptu stjórnmálamenn enda erfitt fyrir þá að standa gegn lækkun matarverðs.

Skipulagsyfirvöld áttu auðvitað að vita betur og spyrna við fótum. Ef hár matarkostnaður skrifaðist af einhverjum orsökum á húsnæðiskostnað eða skort á bifreiðastæðum þá áttu skipulagsyfirvöld að bregðast við því innan íbúðahverfanna en ekki færa verslunina í algjöru skipulagsleysi eitthvert þangað sem voru ódýrar lóðir, ódýr hús og gnægð bílastæða.

Það hefði sennilega verið hægt að nota verkfæri skipulagsins sem eru margvísleg. T.d. taka á samgöngum (t.d. hjóla- og gönguleiðum) og  þróa verslunarkjarnana inni í hverfunum til þess að mæta þessu. Með opnun verslunar við Hallveigarstíg, þar sem er þröngt um og fá bifreiðastæði, sannaði Bónus að þetta er hægt.

Það hefði líka verið hægt að grípa til ívilnandi ráðstafanna og lækka til að mynda fasteignagjöld og gefa hverfisverslununum tækifæri til að veita betri þjónustu en stórmarkaðarnir á iðnaðarsvæðunum með einhverjum hætti. Til dæmis hefði verið hægt að leyfa sölu léttvína og bjórs í litlum búðunum (t.d. undir 300 m2) en ekki í þeim stóru.

Þó svo verðlag sé hugsanlega eitthvað lægra í stórverslununum utan íbúðahverfanna þá er mun dýrara að nálgast vöruna þegar búðirnar eru langt frá heimilunum þar sem neyslan fer fram. Þetta fyrirkomulag kallar á meiri akstur og meira skutl, jafnvel fjölskyldubíl nr. 2 fyrir  heimilin.

Svo er auðvitað miklu skemmtilegra að versla í hverfisbúðinni. Að versla í hverfisbúðinni þar sem kaupmaðurinn kannast við andlitið á manni og maður hittir nágranna sína er eiginlega hin besta skemmtun. Þetta þekki ég úr minni verslun, Melabúðinni, þar sem starfsmaðurinn kastar á mann góðri kveðju, og meinar það.

Og svo röltir maður eftir að hafa verslað  í hverfisbúðinni á hverfiskaffistofuna „Kaffi Vest“ og hittir góða nágranna og spjallar.

Aðalskipulag Reykjavíkur AR2010-2030 kallar eftir svona sviðsmynd og stefnir á breytingu á þessu skipulagi matvöruverslunnar. Við skulum vona að aðalskipulagið gangi eftir.

++++

Viðbót 09.10.2014:  Í viðtali í Tímariti Landsbankans, sem kom út í morgun, upplýsir Hjálmar Sveinson, formaður skipulagsráðs, að árið 1950 voru matvöruverslanir í borginni 370 en voru einungis 79 árið 2008. Á ráðstefnu íHörpu í morgun um fjárfestingatækifæri í verslun og þjónustu komu fram miklar efasemdir um þessa hugmynd um að færa matvöruverslun í skemmur á hafnar- og iðnaðarsvæðum. Það vekur bjartsýni um betri borgarbrag.

 

Flokkar: Óflokkað

Mánudagur 6.10.2014 - 20:33 - 4 ummæli

Ný bók: BORGIR og BORGARSKIPULAG

10646995_741255269279214_6024410086170778689_n

Út er komin bókin BORGIR OG BORGARSKIPULAG. Þetta er vel skrifuð bók eftir Dr. Bjarna Reynarsson skipulagsfræðing.

Bjarni hefur hefur ekki bara djúpa þekkingu á skipulagsmálum almennt heldur býr hann yfir mikilli reynslu vegna starfa sinna að skipulagsmálum.

Bók Bjarna sem gefin er út af bókaforlaginu Skruddu er uppá einar einar 300 síður.í stóru broti.  Í bókinni eru um 500 ljósmyndir, skýringarmyndir og kort.

Bókin skiptist í þrennt.

Fyrst er sögulegt yfirlit yfir þróun borga undanfarin 10 þúsund ár. Þar er fjallað um upphaf borganna  og þróun þeirra um þúsundir ára. Síðan er hluti sem fjallar  um Kaupmannahöfn, sem var höfuðborg Íslands um aldir og að lokum er fjalllað um  fyrstu skipulagshugmyndir Reykjavíkur og þróun skipulags borgarinnar fram á okkar dag. Og ekki bara það heldur er í lokin fjallað um nýtt aðalskipulag Reykjavíkur AR-2010-2030.

Það er einnig ánægjulegt að sjá að höfundurinn gerir ekki skýr mörk milli skipulags og byggingalistar eins og oft einkennir málflutning skipulagsfræðinga. Heldur er í máli Bjarna óljós mörk þarna á milli.

Ég frétti það fyrir nokkrum árum að Dr. Bjarni Reynarsson vær að skrifa bók um skipulagsmál. Þetta þóttu mér góð tíðindi vegna þess að Bjarni er hógvær og kann að miðla af þekkingu sinni. Hann hefur reynslu, sér út fyrir rammann og kann kann sitt fag. Nú þegar ég sá að bókin var komin í búðir leið mér eins og þegar ný bítlaplata kom í plötubúðir fyrir áratugum síðan. Slík var eftirvæntingin og ég varð ekki fyrir vonbryggðum frekar en þá. Bókin stóðst allar væntingar og ég er fullviss um að hún á eftir að hafa áhrif á skipulagsumræðuna um áratugi. Ég tel að þetta verk eigi eftir að verða til þess að kennsla í skipulagi og byggingalist verði hafin í barna- og framhaldsslólum innan tíðar. Hér er kominn grundvöllur þess að skapa upplýsta neytendur skipulags- og byggingalistar þannig að arkitektar, sjórnmálamenn og embættismenn fái upplýst aðhald frá notendum hins svokalaða „manngerða umhverfis“. Þessi bók hjálpar fólki til þess að, skilja samhengi hlutanna og þarf að vera til á hverju heimili. Að neðan koma nokkrar opnumyndir úr bókinni. Ef tvísmellt er á þær verða þær stórar og skýrar:   borgir 260-261 borgir 26-27 borgir 154-155   borgir 244-245 borgir 270-271     photo B53

Flokkar: Óflokkað

Mánudagur 29.9.2014 - 15:37 - 11 ummæli

Mókollar – Einbýlishús við Esjurætur

VA arkitektar — Mókollar House

Hér er kynnt framúrskarandi nýlegt einbýlishús sem byggt hefur verið við Esjurætur þar sem áður hét Kjalarneshreppur.

Það sem gerir húsið sérstakt eru kannski sjálfsagðir hlutir sem höfundinum, Ólafi Axelssyni arkitekt, hefur tekist að fanga og skila í sérlega góðu húsi. Þegar ég segi þetta á ég við að það sé auðvitað sjálfsagt að allar byggingar taki mið af umhverfi sínu. Nýti kosti umhverfisins og dragi úr göllum þess, endurspegli staðarandann og bæti umhverfið.

Ólafi, sem er einn af rekstraraðilum VA arkitekta, hefur hér tekist að draga umhverfið inn í húsið og opna tækifæri þeirra sem þarna eru til þess að njóta umhverfisins innanfrá.

Þetta er ekki auðvelt og ekki á færi allra að fanga umhverfið með þessum hætti. Sumir virðast jafnvel ekki taka eftir því umhverfi sem þeir eru að teikna inn í.

Húsið er laust við alla nútíma „stæla“ byggingarlistarinnar, er engin tískubóla og mun því standast tímans tönn um ókomin ár.

Það er steypt á staðnum og er 252 m2 á stærð og stendur á 1,5 ha landi.

Endilega skoðið afstöðumyndina, grunnmyndir og snið hér að neðan.

Myndirnar sem fylgja færslunni eru teknar af  Gunnar Sverrisson og eru fengnar af eftirfarandi slóð þar sem fjallað er nánar um húsið:

http://europaconcorsi.com/projects/270606-VA-arkitektar-Mo-kollar-House

 

VA arkitektar — Mókollar House

 

VA arkitektar — Mókollar House

VA arkitektar — Mókollar House

VA arkitektar — Mókollar House

VA arkitektar — Mókollar House

VA arkitektar — Mókollar House

Kistufellið blasir við út um eldhúsgluggann

VA arkitektar — Mókollar House

Húsið virðist stannda á stalli í landslaginu þannig að útsýni og sólargandur nýtist til fulls. Aðkoman er bæði frá austri og vesturs. Maður genguir út í sólina á morgnana og kemur heim með sólinni siðdegis.

VA arkitektar — Mókollar House

VA arkitektar — Mókollar House

 

VA arkitektar — Mókollar House

Flokkar: Óflokkað

Miðvikudagur 24.9.2014 - 18:23 - 23 ummæli

Þingholtin fyrir 1940

 

375+

Að ofan er frábær ljósmynd eftir Vigfús Sigurgeirsson ljósmyndara sem sonur hans Gunnar Vigfússon ljósmyndari sendi síðunni nýverið.

Myndin er sennilega tekin stuttu fyrir seinni heimstyrjöldina.

Hún sýnir byggingar eftir framúrskarandi íslenska byggingameista og arkitekta sem teiknuðu hús í bænum á þessum tíma. Þar er fyrsta að telja þá Gunnlaug Halldórsson og Sigurð Guðmundsson. Þarna eru auðvitað líka byggingar eftir Guðjón Samúelsson og fl.

Ég leyni því ekki að ég hef alla tíð verið mikill aðdáandi Gunnlaugs og fundist hann standa hinum snillingunum tveim framar. Það er einkum vegna þess hversu leitandi hann var og hve höfundareinkennin voru sterk. Verkamannabústaðirnir við Hringbraut, Búnaðarbankinn við Austurstræti, Háskólabíó o.m.fl. Mörg ólík verk sem standa á grunni nytjastefnunnar og bera höfundi sínum sterk vitni.

++++

Fyrir einum 35 árum spurði ég Gunnlaug hvort  hann gæti gefið ungum arkitekt einhver ráð sem gætu hjálpað honum við að fóta sig í íslensku umhverfi.

Hann svaraði um hæl „Ungi maðurinn þarf að koma sér upp verndara“

„Verndara?“ Spyr ég.

„Já einhvern áhrifamann eða afl sem gætir hans og sér um að útvega honum verkefni þannig að hann geti einbeitt sér að sínu fagi“ svarað Gunnlaugur Halldórsson arkitekt.

Þó Gunnlaugur hafi ekki sagt það beint þá áttaði ég mig á að þarna var hann líklega að hugsa til íslensks klíkusamfélags og sérstaklega sambands þeirra Jónasar frá Hriflu og Guðjóns Samúelssonar. Guðjón fékk beint og óbeint mörg verk í gegnum Jónas. Hann fékk jafnvel fleiri verkefni en hann gat valdið frá þeim sem höfðu samböndin meðan aðrir arkitektar höfð lítið og stundum ekkert að gera. Guðjón var auðvitað afburða arkitekt en við meigum ekki gleyma því að hann fékk fleiri tækifæri en nokkur annr arkitekt hefur nokkurntíma fengið.

++++

Það sem gerir ljósmyndina  að ofan alveg einstaka er annars vegar að hún sýnir hverfið nánast í heild sinni og ekki síður að húsin sem nú eru hulin trjágróðri sjást á myndinni. Þarna er auðvitað engin Hallgrímskirkja en Hljómskálinn, fyrsta sérhannaða tónlistarhús íslendinga, er á sínumn stað.

Ef smell er tvisvar þá á hún að stækka.

 

Hér er hægt að finna fleiri slóða að gömlum ljósmyndum Vigfúsar Sigurgeirssonar af húsum og götum í Reykjavík á fyrrihluta síðustu aldar. Afskaplega forvitnilegt:

http://blog.pressan.is/arkitektur/2012/05/09/fleiri-gamlar-myndir-fra-reykjavik/

http://blog.pressan.is/arkitektur/wp-admin/post.php?post=6896&action=edit

http://blog.pressan.is/arkitektur/2012/05/06/gamlar-myndir-ur-landakotsturni-fra-um-1930/

http://blog.pressan.is/arkitektur/2012/01/04/kennarabustadir-vid-egilsgotu/

 

Ég var að átta mig á því að i gær var þessi vefsíða búin að vera gangandi í fimm ár.

Upphaflega tók ég þetta að mér til reynslu til þriggja mánaða og ætlaði að  meta stöðuna að þeim liðnum. Þetta hefur verið óskaplega skemmtilegt allan tímann. Lestur er umfram væntingar og í síðuna hefur verið vitað í dagblöðum og á ljósvakamiðlum og auðvitað á öðrum vefsíðum. Skrifin hafa að mestu gengið út á að setja á netið efni sem vakti athygli mína, samtöl sem ég hef átt hér á teiknistofunni og við þá sem ég hef mætt á förnum vegi.

Allt ósköp óhátíðlegt.

Dægurmál skipulagsmála hafa einnig flotið með.

Ég hef líka oft sett fram algeng sjónarmið án þess að vera þeim sérstaklega sammála sjálfur.

Hér hafa líka birst allmikið af aðsendum pistlum og  pistlar eftir menn sem ekki hafa viljað láta nafn síns getið af einhverjum ástæðum. Allt í þágu umræðunnar um arkitektúr, skipulag og staðarprýði sem verið hefur í skötulíki hérlendis.

Ég hef að mestu verið ánægður með athugasemdir þar sem lesendur hafa sagt skoðuun sína. Af þeim tæplega 6600 athugasemdumsem komið hafa, hef ég aðeins þurft að hafna 11, sem einkenndust allar af einhverri heift út í einstaklinga og hinsvegar vegna ósæmilegs málfars.

 

 

 

 

Flokkar: Óflokkað

Mánudagur 15.9.2014 - 21:02 - 23 ummæli

Mannvirkjastofnun, íþyngjandi reglugerð.

untitled

 

Þann 1. janúar 2015 tekur gildi ný reglugerð Mannvirkjastofnunar sem segir til um að hönnunarstjórar,  byggingastjórar og iðnmeistarar skulu hafa gæðastjórnunarkerfi.

Gerð gæðastjórnunarkerfisins og virkni þess þarf að vera vottað/samþykkt af „faggiltri“ vottunarstofu eða Mannvirkjastofnun fyrir 1. janúar 2015.

Ég er búinn að reka reiknistofu í um 40 ár. Fyrst með námi í Danmörku og svo hér á Íslandi síðan fyrir 1980. Við höfum teiknað meira en hálfa miljón fermetra í byggingum og tugi hektara skipulags. Við höfum að sjálfsögðu verklagsreglur og ágæta stjórn á vistun ganga og traustar boðleiðir og feril ákvarðanna.

En við höfum aldrei haft vottað gæðakerfi og tölvuforrit á borð við Revit eða nýtt okkur BIM aðferðafræðina. Við þurfum þess ekki og viðskiptavinurinn aldrei beðið tjón vegna skorts á þessu.

Á öllum þessum árum hafa aldrei komið upp þau vandamál sem vottað gæðakerfi eða hin flóknu teikniforrit hefðu afstýrt.  En nú er verið að  þröngva þessum kröfum upp á aðila byggingariðarins sem þeir hafa engann anna kost en að tileinka sér.

En spurningin vaknar um hverjum þessi reglugerð eigi að þjóna og hverju á hún að bjarga?

Ég þykist vita að hún hjálpar ekki neytandanum, ekki litlu verktökunum, ekki litlu verkfræðistofunum eða litlu arkitektastofunum.

Ég tel líka að reglugerðin geri ungu fólki nánast ógerlegt að komu undir sig fótunum sem sjálfstætt starfandi sérfræðingar í fagi sínu i ráðgjöf  eða sem verktakar í öllum iðngreinum sem tengjast byggingariðnaði. Sumir velja sjálfsagt að hætta að praktísera og leggja niður  blómlega  starfssemi og einhverjir leggja drauma sína um að starfa sjálfstætt á hilluna. Einkum vegna skrifræðis og rglugerða af þessum meiði. Og það sem verra er að þessar kröfur koma einkum frá opnberum stofnunum sem eiga einmitt að gæta hagsmuna okkar minnstu bræðra en ekki sérstaklega stóru strákanna.

En hitt veit ég líka að þessi reglugerð þjónar stóru verktökunum, stóru verkfræðistofunum og stóru arkitektastofunum og ekki síður embættismönnum og eftilitskerfinu.

Er þetta skynsamlegt?

Þetta er íþyngjandi fyrir byggingariðnaðinn og mun ekki skila sér til neytanda að neinu marki. Þvert á móti öfugt. Þetta grynnir samkeppnisumhverfið og fækkar aðilum bygingariðnaðarins.

Ég hélt í  að þetta væri eitthvað sáraeinfalt sem maður gerði bara svona í „forbifarten“.  En annað hefur komið í ljós. Gæðakerfið skal vottað af faggiltri vottunarstofu og boðið er uppá námskeið í fræðunum í Háskólanum í Reykjavík fyrir þá sem þurfa.

Þeir sem ekki hafa fengið vottað/samþykkt gæðakerfi fyrir 1. janúar 2015 verða að hætta starfssemi sinni ef ég skil þetta rétt.

Er þetta ekki eins og að nota fallbyssu til að skjóta spörfugl?

 

 

Flokkar: Óflokkað

Eyjan Media ehf. - Kringlunni 4-12, Reykjavík - eyjan(hjá)eyjan.is