
Þó mig gruni ástæðuna, þá hef ég aldrei skilið hvers vegna verkfræðingar eru sífellt að færa verksvið sitt inná sérsvið arkitekta. Þessar tvær stéttir vinna mikið saman en verkefnin og nálgunin eru gjörólík.
Arkitektar bera virðingu fyrir sérþekkingu verkfræðinga og eru almennt ánægðir með hvernig þeir vinna verk sín en þeim finnst hálf hallærislegt þegar þeir taka að sér arkitektavinnu.
Verkfræðingar viðast ekki skilja sérþekkingu arkitekta nægjanlega svo maður alhæfi smávegis og þetta skilningsleysi nær inn í háskólana. Sennilega væri þessu öðruvísi háttað ef t.a.m. arkitektanám á Íslandi hefði verið vistað við Háskóla Íslands eins og Arkitektafélagið ályktaði um á sínum tíma.
Að mínu mati er vinna verkfræðinga auðveldari en arkitekta vegna þess að þeir byrja á vinnunni þegar arkitektarnir eru búnir að taka 80% ákvarðananna.
Verkfræðingarnir geta oftast reiknað sig til útkomu eða fylgt verkferlum sem leiða þá áfram til einhverrrar niðurstöðu.
Það geta arkitektar ekki.
Þeir byrja bókstaflega á auðu blaði. Þeir verða að vinna sig að niðurstöðunni svipað og vísindamenn gera með tilgátum sínum sem þeir þurfa svo að sannreyna. Oftast, eins og hjá vísindamönnum, þarf margar tilgátur áður en komið er á réttu brautina. Svona er þetta í hverju einasta arkitektaverkefni. Og arkitektaverkefni er nánast aldrei endurtekið.
Þeir þurfa alltaf að byrja upp á nýtt og á auðu blaði. Öll hús og öll skipulög eru einstök.
Því er ég að velta þessu öllu fyrir mér?
Jú, ástæðan er sú að kollegar mínir hafa átt við mig orð og fundið að því að ég réttlætti nýlega að landslagsarkitektar eru að færa sig inn á verksvið sem arkitektar sinntu áður. Þeir taka að sér skipulagsvinnu, bæði aðal- og deiliskipulög.
Svar mitt er að mér finnst það í lagi vegna þess að landslagsarkitektinn nálgast lausn sína með aðferðarfræði arkitektsins .
Þessu er öðruvísi farið með verkfræðinga þegar þeir taka að sér arkitektavinnu. Þeir nálgast verk sitt með öðrum hætti en arkitektar. Það er oft sagt að verkfræðingar viti mikið um lítið meðan arkitektarnir viti lítið um mikið, og sjái heildarmyndina því betur en t.a.m. verkfræðingar.
Ég nefni nokkur dæmi um verkefni sem heyra til arkitekta en verkfræðingar hafa tekið að sér.
Arkitektar eru menntaðir í því að gera þarfagreiningar fyrir byggingar. Þótt ótrúlegt sé þá, hika verkfræðingar ekki við að leiða slíka vinnu.
Arkitektar og landslagsarkitektar eru lærðir í að vinna með mannvirki í landslaginu. Þrátt fyrir þetta hika verkfræðingar ekki við að staðsetja mannvirki í landinu án aðkomu sérfræðinga á borð við arkitekta og landslagsarkitekta. Sjáið bara veginn og mislægu gatnamótin við Gálgahraun.
Verkfræðingar hafa ítrekað tekið að sér að semja keppnislýsingar í arkitektasamkeppnum þó svo að þeir hafi aldrei nokkurntíman tekið þátt í slíkri keppni nema sem ráðgjafar á þröngum sérsviðum.
Verkfræðingar eru nánast búnir að taka af arkitektum vinnuna við að hafa verkefnastjósn eða eftirlit með framkvæmdum sem hannaðar eru og hugsaðar af arkitektum.
Og í lokin vil ég nefna að verkfræðingar eru svo kotrosknir að þeir hika ekki við eð gera tilboð í skipulagsvinnu sem ætti alfarið að vera á höndum arkitekta og landslagsarkitekta. Verkfræðingar eiga ekki að vera í skipulagi öðruvísi en ráðgafar á sérsviðum sínum þar sem þeir leggja t.d. fram tölulegar upplýsingar um flutningsgetu gatna og klóakleiðslna svo dæmi séu tekin.
Í nýlegu “örútboði” hjá Reykjavíkurborg um gerð hverfaskipulags buðu einar 7 öflugar verkfræðistofur þjónustu sína í þessa vinnu, sem er á sérsviði arkitekta og landslagsarkitekta.
Þurfa verkfræðingar ekki að halda aðeins aftur af sér hvað þetta varðar og skilgreina takmörk sín og verksvið betur? Þurfa verkkaupar ekki líka að hugsa sinn gang þegar þeir fela öðrum en arkitektum arkitektaverkefni?
Það gengur auðvitað ekki að sveitarfélög, opinberir aðilar og einkaaðilar feli verkfræðingum arkitektastörf og öfugt!
Hér er slóð að færslunni sem er tilefni þessarra skrifa.:
fhttp://blog.pressan.is/arkitektur/2013/04/18/landslagsarkitektar/.
Myndirnar sem fylgja færslunni eru af fyrirhuguðum vegi í Gálgahrauni sem ber keim af verkfræðilegri nálgun exelskjalsins þar sem flutningsgeta og umferðahraði virðast vera megin forsendur hönnunarinnar. Allt annað víkur.
